Chương 1: Dưới ánh dương tà

Giữa tháng sáu, cái nắng chói chang như đạt đến đỉnh điểm vào buổi trưa oi bức, từng tia nắng như những mũi tên vô hình xuyên qua từng lớp quần áo làm người dân vã mồ hôi, thấm đẫm cả lớp đồ mặc bên ngoài, từng cơn gió mang theo hơi nóng hầm hập phả vào người làm rát cả da mặt. Dẫu thế, tiếng cười nói rôm rả hãy còn vọng lên từ nhiều sạp, quầy, ngóc ngách đâu đó trong từng đường ngang hẻm dọc chạy len lỏi khắp nơi trên vùng đất trù phú này.

 

"Ba ơi! Đây là nhà bà của ba thiệt á hả?”

 

"Đúng rồi chớ còn gì nữa hả Mẫn. Thôi con đi vô trỏng chơi với em đi.”

 

Đứa nhỏ bị đẩy nhẹ một cái nhưng vẫn đứng đó như trời trồng, gương mặt còn mang nét ngây ngô, ngơ ngác của con nít. Con Mẫn nghiêng đầu với cái nhìn khó hiểu, đong đầy sự tò mò lẫn ngạc nhiên. Nó hé mở môi rồi khép lại, cứ thế mà làm lại tận ba lần. Ánh mắt đăm chiêu dán chặt vào nơi trước mắt, nghe tiếng má gọi mới chầm chậm bước những bước nhỏ vô nhà.

 

Mẫn không thấy thằng cu Heo ục ịch đâu, nó ba chân bốn cẳng chạy đi chạy lại vòng quanh trước sân vậy mà tới cái bóng thằng Heo cũng chẳng thấy đâu. Sức người đó mà, đương nhiên là có hạn rồi. Kiếm hoài kiếm riết, tìm tới tìm lui, ngó trước trông sau mà cũng không thấy tăm hơi thằng Heo đâu, rốt cuộc vẫn uổng công nên nó cũng thôi không tìm nữa, chịu thua luôn. Nó đi lạch bà lạch bạch đến phía cửa chính đang mở rộng.

 

Mẫn thò cái đầu vô thì thấy mấy cô, chú, bác và hàng xóm đang nói chuyện xôn xao với ba má. Má Mẫn quơ ta kêu nó lại gần. Nó lon ton vừa đi tới gần thì bị má nó ghì vai lại, miệng bà cười khúc khích:

 

"Đây là con gái em đó. Chào mấy ông, mấy chú đi con.”

 

"Dạ, con chào chú, con chào ông ạ!”

 

"Chèn đét ơi! Con gái ngoan dữ thần hen! Nhìn mà ham.”

 

Mẫn chớp đôi mắt to tròn nhìn về má xong quay sang ba cùng cậu út, nghĩ mình đã hết chuyện ở đây rồi, nó bèn nhanh chân chạy khỏi đó. Mấy phen hoạt động chân tay, gân cốt, nó mệt cả người. Bây giờ, nó chỉ cần một cái ghế để ngồi cho đỡ mỏi chân, ấy vậy mà nó không ngờ cái ghế nhựa mà nó hay ngồi lại bị cô sáu nó đem cất ra sau nhà.

 

Tay chân mỏi nhừ vì vận động quá sức, vậy thôi đã đành, dạo này thời tiết thay đổi, nắng nóng nhiều nên trong người thêm oi bức khó chịu. Mọi cánh cửa nơi đây đều mở toang mà sự ngột ngạt và hầm hập của hơi nóng không hề thuyên giảm mà ngược lại làm con người bức bối hơn. Khó chịu biết bao dưới cái nóng oi ả này, con Mẫn đi đi lại lại mà lòng bồn chồn. Mặt mày đỏ bừng cả lên, mồ hôi nhễ nhại cứ tuôn như mưa, chảy dài từ thái dương xuống tận cổ áo ướt nhẹp, càng đi lại mồ hôi càng ra nhiều khiến nó cơ hồ muốn ngất xỉu.

 

Cũng may, nó tìm được chỗ trống trên chiếc ghế của bộ bàn đặt ngay cửa vào, lúc nãy nó thấy mà không dám ngồi lên vì cô, chú đương ngồi. Rõ là nó có thể xin ngồi cạnh vậy mà nó không làm, đợi chừng nào người ta đi hết mới dám ngồi. Không biết có phải gan nó bé chưa đến gang tay hay từ nhỏ nó đã nhút nhát rồi.

 

Có điều, ghế cao hơn hẳn mấy cái bình thường, cao đến gần bằng vai nó, buộc con Mẫn phải nhảy nhẹ lên mới leo lên được. Sau cùng cũng yên vị ngon lành trên ghế, nó quẩy quẩy bàn chân, đá giày xuống gầm bàn. Vừa đung đưa chân vừa thở phì phò, tiện tay lụm luôn quạt xếp trên bàn. Khổ thân cái là không những cái ghế cao mà cái bàn cũng cao hơn một khoảng làm nó phải chồm dậy, nhổm người lên cao mới coi như với tới được.

 

Con Mẫn mở quạt ra rồi phẩy phẩy qua phải rồi qua trái nhằm xua tan đi cái nóng nực bao lấy nó. Chốc chốc, nó lại quan sát cuộc nói chuyện của người lớn ở phía sau nhà bên tay trái nó. Mỗi người nói một câu, nói ra nói vô, kéo chủ đề lúc xa lúc gần, tưởng hồ sắp bay tít lên chín tầng mây, cứ cách một hồi là có tiếng cười rộn rã vang lên.

 

Nó mông lung vô cùng, Mẫn không rõ thú vui kỳ lạ này là sao, nó cũng chẳng hiểu hà cớ gì mọi người phải mất thời giờ như thế để ngồi nói chuyện mà không biết khi nào mới hết chủ đề để nói nữa. Nó đang mơ hồ nhìn thẫn thờ vào khoảng không trước mắt một cách vô định thì liếc mắt ra cửa chính, thấy thằng cu Heo đang dí theo con Hân - cháu cô Sáu quanh sân. Thằng cu Heo dí không lại, bắt cũng không được, đã vậy còn bị con Hân bỏ lại một khoảng xa..

 

Thấy Cu Heo như vậy làm Mẫn nghĩ cách muốn mách lẻo với má để cho cu Heo đi giảm cân, nó béo đến độ sắp chảy mỡ tới nơi, không ai mập bằng nó, thêm cái chạy chậm không bằng ai. Mẫn vốn định nhảy mạnh xuống đất rồi đi nhéo tai thằng em hỏi tội vì trốn đông tránh tây kiểu gì mà nhỏ tìm không ra. Ai ngờ đâu, khi nó mới lấy đà thì nghe "kẽo kẹt..kẽo kẹt…” khiến nó giật bắn người, suýt thăng thiên, hồn bay phách lạc. Đợi đến khi tâm thần tĩnh lại, bấy giờ nó mới bất chợt nhận ra thanh âm phát ra từ cái ghế cao mà mình ngồi. Nó đặt tay lên cạnh ghế rung lắc nhẹ cùng với động tác ngả người ra trước ngả người ra sau dựa lưng vào thành ghế, quả nhiên âm thanh khiến tim nó ngỡ như sắp văng ra ngoài là bắt nguồn từ đây. Lạ làm sao là nó thích thú với cái tiếng kêu đó, và nó bắt đầu nghịch tới nghịch lui, quẳng cả chuyện thằng em ra đằng sau, trong lòng bao thắc mắc cũng được lấp đầy bởi sự vui vẻ và hiếu kỳ này.

 

Chơi chán chê rồi, con Mẫn ngồi bật dậy khỏi ghế, định hăm hở ra sân rượt cu Heo, bỗng dưng bên tai dội lại âm thanh kéo ghế ở phía sau nhà. Nó chợt ngó thấy má bước chậm ra, hướng về phía cửa chính, nó nghe loáng thoáng âm thanh xì xầm của má nói với ba đi cạnh bên, hai người đang đi song song một trái một phải. Bất tường nguyên cớ chi mà con Mẫn chuyển ánh mắt, đổi ý định mà vọt lẹ đến chân má nó. Hai tay nó cầm chặt tay má Nữ - má yêu của nó, Mẫn lắc tay má Nữ qua lại nhằm thu hút sự chú ý.

 

"Má ơi má! Má ơi!”

 

"Ơi! Má đây, sao hả Mẫn?”

 

Phải chăng hành động của nó tợ hồ đã lay động được má Nữ? Bà ngừng thầm thì với ông xã mình và cúi xuống hỏi con. Mẫn kéo tay má mình đến bên cái ghế mới ngồi lúc nãy.

 

"Cái này nè! Cái ghế này sao lại cao vậy má?”

 

"À! Nó á hả?”

 

Ngỡ rằng con kêu mình là có chuyện hệ trọng gì, thế mà đứa con gái lại hỏi về cái này làm bà khá đỗi kinh ngạc đôi chút. Bà khẽ cười dịu dàng kề bên tai con nói:

 

"Cái này không phải chỉ riêng cái ghế đâu con mà là tất cả bộ bàn ghế ở đây đều như vậy!”

 

"Hở? Sao lại vậy hả má, ghế cao chẳng phải khi ngồi lên sẽ khó lắm sao?”

 

Lúc này đây, bà là người kéo tay con thay vì là con kéo tay bà. Bà Nữ chưa hề giải thích rõ ràng mà nhấc thân con mình lên ghế đó, xong nắm tay trái đặt lên cạnh ghế và tay phải đặt lên đùi, hai chân thả ra treo vắt vẻo trên không chớ có phải đặt xuống đất khi người lớn ngồi. Mẫn chưa thấu được việc má mình đang làm cho mình nên cứ ngây người ngắm má.

 

Bà Nữ điều chỉnh tư thế ngồi của con mình trên ghế xong, còn chưa kịp nói gì đã thấy Mẫn khoanh chân lại trên ghế luôn mà không thả xuống như kiểu ngồi của bao người. Bà Nữ chỉ lắc đầu cười trừ:

 

"Biết vì sao nó cao không?”

 

"Sao vậy ạ?”

 

"Vì thời xưa, thời phong kiến đó con, người ta có rất nhiều quan niệm. Trong đó, họ nghĩ rằng dáng đứng, ngồi khoan thai, đĩnh đạc, lưng thẳng, đầu ngẩng cao chính là phong thái của một bậc quân tử. Thế nên, những cái ghế như này mới tồn tại đó con.”

 

"Để làm gì ạ?”

 

"Để khi mà ngồi lên, nó buộc người ngồi phải thẳng lưng lên, tạo sự uy nghiêm của người chủ với khách. Và vào thời trước, người ta rất chuộng nho giáo từ đó mà sinh ra các nho sĩ đó con à. Việc ngồi thẳng lưng như vầy vừa thể hiện sự tôn trọng tối thiểu đối với cả hai bên, đồng thời bày tỏ sự giáo dưỡng tinh tế và đầy lễ nghi. Mỗi bước chân, mỗi lời nói đều là một chuẩn mực. Nào có phóng khoáng như ngày nay đâu chớ.”

 

Mẫn chăm chú lắng nghe đến độ nó không nhận ra mình đã đắm chìm vô câu chữ lúc nào chẳng hay. Bà Nữ chỉ dừng lại vài giây, có lẽ là để lựa từ khiến một đứa trẻ chập chững mới lớn như Mẫn hiểu được đại khái.

 

"Những nho sĩ hay người có địa vị thường ngồi bằng loại ghế này cùng với rót trà, trò chuyện đủ điều với nhau đó con à.”

 

Kể xong mà Mẫn vẫn chưa trả lời khiến bà tưởng cô bé vẫn chưa hiểu được những gì nãy giờ bà nói nhưng nó đột ngột hỏi:

 

"Ngồi tư thế tiêu chuẩn của ngày trước mà má nói là giống vị trong tranh đó sao ạ?”

 

Mẫn nãy giờ chẳng những nghe đắm đuối mà còn đưa mắt sang bức tranh đã phai màu trên tường trước mặt nó. Dầu rằng, người trong tranh gần như đã chẳng thể nhìn tường tận được mặt mũi nữa nhưng cũng không đến nỗi ngũ quan nhạt nhòa chửa hay. Dáng ngồi trên ghế đó của vị trong tranh hệt tư thế bà Nữ điều chỉnh cho Mẫn trước đó.

 

Bà Nữ theo tầm mắt cũng quay sang rồi cũng gật đầu đồng tình.

 

"Đúng rồi đó!”

 

Mẫn lắng tai thấy vậy nhanh nhẹn bỏ hai chân xuống và hai chân nó lại treo lòng thòng, con Mẫn bắt chước người trong tranh tỏ vẻ trang nghiêm. Mẫn chẳng mảy may đến nho sĩ hay nho giáo gì mà má nó nói. Nó chỉ là đứa trẻ mà thôi, mấy việc của người trưởng thành sao nó hiểu nổi chứ? Thứ nó quan tâm là cái mà nó thích thú thôi.

 

Điều này làm má nó bật cười thành tiếng, chỉ thấy con mình sao đáng yêu quá?

 

Tiếng cười của má văng vẳng bên tai làm Mẫn phải nhanh chóng rời khỏi ghế, vụt ra ngoài, chẳng dám ngồi thêm nữa. Má càng cười lớn hơn nữa.