Chương 9
Thời gian thấm thoắt thoi đưa, kỳ nghỉ lễ 30/4 – 1/5 kết thúc, đó cũng là lúc không khí học tập ở Lam Sơn “phơi phới”, “hớn hở” hơn bao giờ hết. Hè về, tiếng ve đã râm ran cành lá, ai chẳng tha thiết đợi chờ ba tháng hè, vậy mà đám “nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò” ấy tự nhiên lại chăm chỉ đến thế ư? Ôi chao, không có đâu! Nói thật, sự “phơi phới” và “hớn hở” ấy chủ yếu đến từ việc những Lámer thân yêu của chúng ta đã nhận được thông báo chính thức về lịch thi cuối kỳ và thi HSG cấp trường. Đấy, nghe thôi đã thấy tinh thần học tập dâng trào mãnh liệt một cách tự nguyện có tác động rồi!
Đương nhiên, dù Ngọc Khuê tham gia kỳ thi HSG Duyên hải Bắc bộ, thì khi về Lam Sơn, cô vẫn phải tham gia kỳ thi cuối kỳ như bao học sinh bình thường khác. Người ta nói cuộc đời rất công bằng, kỳ thi cuối kỳ cũng thế. Nó sẽ không vì bạn từng thi cái này cái kia, đạt giải này giải nọ mà xếp bạn vào vị trí ưu tiên. Dù bạn là ai, bạn vẫn phải cầm bút và hì hục giải đề cương, mặc cho “nắng trôi đi oan uổng biết bao ngày”* đấy thôi!
* Ý thơ của Chế Lan Viên trong thi phẩm “Người thay đổi đời tôi, người thay đổi thơ tôi”: “Đất nước sắp đổi thay rồi mà tôi chẳng biết/ Người thay đổi đời ta đã về kia, ta vẫn không hay/ Tôi vẫn khép phòng văn hì hục viết/ Nắng trôi đi oan uổng biết bao ngày”. Ở đây, đặt trong ngữ cảnh câu chuyện, câu thơ không được dùng với ý nghĩa gốc (niềm day dứt của người nghệ sĩ khi nhận ra mình đã sống khép kín, để thời gian và những biến chuyển của cuộc đời trôi qua vô nghĩa), mà được dùng với sắc thái hài hước, ý chỉ trạng thái học tập tập tất bật của học sinh mỗi mùa thi. “Nắng” ở đây có thể hiểu là những ngày đầu hạ đẹp đẽ, còn “hì hục viết” được liên tưởng đến cảnh cặm cụi giải đề, ôn bài đến khuya.
Rút kinh nghiệm từ năm trước, năm nay Ngọc Khuê không còn dồn toàn bộ tâm sức vào kỳ thi HSG Duyên hải Bắc Bộ mà bỏ bê những môn học khác nữa. Cô chủ động phân chia thời gian học tập rõ ràng và hợp lý hơn, nhất là hai môn Toán và Tiếng Anh, vậy nên không đến mức “mất gốc” như hồi lớp 10. Mặc dù không thể đạt được số điểm 8+ hay 9+ nhưng ít ra cô vẫn có thể đảm bảo điểm thi cuối kỳ của mình ở hai môn này nằm ở con số 7 – 7.75 điểm.
Bởi vậy, đối với Ngọc Khuê, kỳ thi cuối kỳ trôi qua tương đối nhẹ nhàng.
Thế nhưng, ngay sau đó, Ngọc Khuê phải đối diện với một thử thách hóc búa hơn, đó là kỳ thi HSG cấp trường.
Nói một cách công bằng, đối với phần lớn học sinh Lam Sơn, cụm từ “HSG cấp trường” luôn mang một ý nghĩa vô cùng đặc biệt. Bởi lẽ, đây là cơ hội để học sinh xác định được năng lực của mình, từ đó lên kế hoạch học tập cho bản thân trong thời gian nghỉ hè, đồng thời cũng là một cơ sở để xét học bổng cuối kỳ và lựa chọn những gương mặt phù hợp cho các đội tuyển của năm học tiếp theo.
Đối với kỳ thi lần này, Ngọc Khuê luôn tự nhắc nhở bản thân phải cố gắng hết sức, phải chứng minh rằng những nỗ lực suốt một năm qua là xứng đáng. Năm ngoái, Ngọc Khuê từng trải qua một khoảng thời gian không mấy dễ chịu. Mặc dù đoạt giải trong kỳ thi HSG Duyên hải Bắc bộ, thế nhưng cô lại không thể ghi tên mình trong danh sách học sinh đoạt giải HSG cấp trường, thậm chí còn là người xếp cuối cùng trong danh sách ấy. Khi đó, cô thực sự hoang mang. Cô không hiểu rốt cuộc vấn đề nằm ở đâu. Nếu năng lực của cô thực sự yếu kém, vậy giải thưởng tại kỳ thi Duyên hải Bắc Bộ có ý nghĩa gì? Còn nếu năng lực của cô không tệ đến mức ấy, vậy tại sao kết quả ở trường lại khiến cô thất vọng như vậy?
Ngọc Khuê đọc lại những bài văn cũ của mình, đọc lại những nhận xét về các bài viết trong thời gian ôn luyện trước đó, thậm chí còn đem bài viết của bản thân so sánh với bài của bạn bè để tìm ra thiếu sót. Thế nhưng, cô lại càng cảm thấy mơ hồ, chênh vênh và bất định hơn bao giờ hết. Dường như càng học nhiều, càng đọc nhiều, cô lại càng nhận ra những giới hạn của bản thân. Cô bắt đầu mất tự tin và hoài nghi chính mình.
May mắn thay, trong khoảng thời gian khủng hoảng ấy, Minh Ngọc và Trúc Linh vẫn luôn ở bên cạnh cô. Cả hai đều nói với cô rằng một kết quả không thể đại diện cho toàn bộ năng lực của một con người, đó chỉ là một trạm dừng chân, là một bài học nho nhỏ trước khi thành công xuất hiện. Nhờ vậy, Ngọc Khuê cũng dẫn buông bỏ sự cố chấp với lần thất bại ấy để bắt đầu một hành trình mới. Sau đó, Minh Ngọc và Trúc Linh cũng trở thành hai người bạn thân nhất của Ngọc Khuê, cùng cô đối diện với những áp lực học tập và thi cử.
Ngày kỳ thi HSG cấp trường diễn ra, bầu trời trong xanh, cao vút. Mấy đám mây trăng trắng lững lờ trôi, chầm chậm. Những chùm nắng chói chang rót xuống sân trường từng vạt mật óng ả, lặng lẽ chảy tràn trên bậc thềm, trên hàng phượng vĩ còn chưa kịp đỏ hết mùa hoa và trên vai áo trắng của những học sinh đang hồi hộp chờ đợi kỳ thi.
“Sao mà ngẩn ngơ thế?” Chẳng biết từ lúc nào, Minh Ngọc đã đứng sau lưng Ngọc Khuê, vỗ vỗ lên cánh tay cô.
Ngọc Khuê giật mình, xoay người lại, khẽ mỉm cười. “Tao đang thưởng thức mây trời thôi! Ủa, mày đến đây lúc nào thế?”
“Gớm ạ, hôm nay tôi đi chơi, nhưng mà tôi yêu quý các cô lắm nên mới qua thăm các cô đấy!” Minh Ngọc làm điệu làm bộ nói.
Ngọc Khuê bật cười. “Thế mày gặp mấy đứa kia chưa?”
“Gặp mày rồi nè!” Minh Ngọc cười tít mắt.
Ngọc Khuê bất lực lắc đầu. Hai đứa tán gẫu đôi ba câu, sau đó Ngọc Khuê chào tạm biệt Ngọc Khuê để đi tìm phòng thi.
Cô thi ở phòng học lớp 12 Hoá, tầng 2, dãy nhà A3. Đến nơi, cô đã thấy vài em lớp 10 đang ngồi ôn bài ngay ngoài hành lang, đứa nào cũng treo câu “Tao chưa học gì cả!” nơi cửa miệng. Haizzz, đương nhiên rồi, vì các em học lén mà… Hì, thật ra cô cũng thế…
Hai năm tiếp xúc với những “con tướng” ở Chuyên Lam Sơn, Ngọc Khuê đã sâu sắc nhận ra một chân lý: Những người nói câu “Tao chưa học gì cả!” nhiều nhất lại chính là người thi có kết quả tốt nhất. Vì sao á? Bởi vì những đối tượng này đã học xong từ lâu, hoặc ít nhất đã tự tin đến mức nói câu ấy để cho có không khí lo lắng trước kỳ thi. Đấy, loài người đáng sợ lắm!
Ngọc Khuê không có ý định ôn bài trước buổi thi, đó là thói quen của cô từ trước tới nay. Cô nghĩ, thời gian trước khi làm bài là lúc não bộ cần được nghỉ ngơi, thư giãn; nếu cố gắng tiếp thu một cái gì đó, nhất định sẽ khiến cô bị ảnh hưởng. Vậy nên, cô tranh thủ hít thở không khí buổi sớm mai, đứng tựa vào hành lang nhìn những tia nắng nghiêng nghiêng hắt lên khung cửa sổ.
Thẩn thơ thờ thẫn mãi, cuối cùng, khoảng 1 tiếng sau, buổi thi bắt đầu.
Ngọc Khuê nhận được đề bài, cô đọc lướt qua một lượt, rồi đọc lại lần nữa.
Câu 1:
Trong bài phát biểu tại lễ tốt nghiệp năm 2025 của Trường Giáo dục, Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc), ngày 9/7/2025, Giáo sư Min Weifang gửi gắm đến người trẻ: “Trong thời đại trí tuệ nhân tạo, muốn thành công, các em phải làm chủ những tri thức và năng lực mới của kỷ nguyên này.”
Câu nói trên gợi cho anh/chị suy nghĩ gì? Bằng góc nhìn của một người trẻ, anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận với chủ đề: Hành trang của người trẻ trong kỷ nguyên mới.
Câu 2:
Nhà phê bình văn học nổi tiếng người Pháp Jean – Michel Maulpoix cho rằng: “Thơ là tự truyện của khát vọng.”
Anh/chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Bằng trải nghiệm văn học của mình, hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.
Đề thi vẫn là cấu trúc 2 câu, bao gồm Nghị luận xã học và Nghị luận văn học. Ngọc Khuê hít một hơi thật sâu, sắp xếp lại những ý tưởng trong đầu, đặt bút lập dàn ý vào giấy nháp, sau đó bắt đầu làm bài.
Ngọc Khuê khá an tâm về bài làm của mình, bởi vấn đề ở hai câu đều là “tủ” của cô. Ở câu Nghị luận xã hội, vấn đề thời đại và công nghệ thuộc sở trường của cô, hệ thống lập luận và dẫn chứng đều khá ổn. Ở câu Nghị luận văn học, thế mạnh của cô là thơ, vậy nên bài làm cũng không quá tệ.
Thu xếp gọn gàng đồ đạc trên bàn, Ngọc Khuê hoà mình vào dòng người đang lục tục rời khỏi phòng thi. Ngoài hành lang, thỉnh thoảng lại có vài nhóm học sinh thảo luận đáp án, tiếng trò chuyện ồn ào át cả tiếng ve đang râm ran cành lá.
Xuống đến hội trường tầng 1, cô thấy Hà Chi và Hoàng Anh đang đứng ở đó, nói chuyện rôm rả.
“Hello!” Ngọc Khuê cất lời chào.
“Ôi, em yêu thi thế nào rồi?” Hà Chi tròn mắt hỏi.
“Haizzz…” Ngọc Khuê thở dài thườn thượt.
“Thôi, không sao, tao cũng thế!” Hoàng Anh vỗ vai Ngọc Khuê, giọng thấu hiểu.
Hà Chi nhìn hai đứa làm trò, con bé nhăn mặt nói: “Chúng mày có thôi ngay không? Tao chưa than thở thì thôi, chúng mày thở than cái gì?”
Ngọc Khuê: …
Hoàng Anh: …
Mức độ giao động cảm xúc tụt giảm nghiêm trọng rồi đấy nhé! Ngọc Khuê và Hoàng Anh nhìn nhau, rồi quay sang nhìn Hà Chi, thầm cảm thán về sự thẳng thắn và ngờ nghệch của con bé, chẳng lẽ nó không biết lời nguyền “Sau khi rời khỏi phòng thi, khóc càng to, điểm càng cao” à?
Cuối cùng, Ngọc Khuê đành chuyển chủ đề. “Chiều nay đến nhà cô tái hiện bài nữa đấy, giờ về ăn cơm rồi nghỉ ngơi đi! Gần 11 giờ đến nơi rồi!”
“Ờ quên!” Hoàng Anh và Hà Chi đồng thanh nói.
Ngọc Khuê bất lực lắc đầu.
“Ê, bây giờ đi ăn Dokki, rồi chiều ba đứa qua nhà cô, được không?” Hà Chi hỏi.
“Bây giờ đi Dokki thì phải xếp hàng, lâu lắm!” Hoàng Anh nói.
“Vậy lẩu nướng thì sao?” Hà Chi nói tiếp.
Hoàng Anh nhìn Hà Chi, khuôn mặt tỏ vẻ chán đến mức chẳng buồn nói.
Ngọc Khuê phì cười. “Mày gợi ý món ăn nào mát mẻ chút đi, bây giờ đang giữa trưa hè, nhiệt độ ngoài trời gần 40 độ đấy!”
“Trong quán có điều hoà mà!” Hà Chi chống chế.
“Chẳng có cái điều hoà nào chiến thắng nồi nước sôi nóng hổi đâu.” Hoàng Anh cuối cùng cũng cất lời.
“Thế ăn cái gì?”
“Bún đậu?”
“Không.”
“Bún chả?”
“Không.”
“Cơm tấm?”
“Không.”
Nhìn Hà Chi và Hoàng Anh cãi qua cãi lại, Ngọc Khuê lên tiếng hỏi dò. “Thế nem nướng Nha Trang thì sao?”
“Tao đồng ý!” Hà Chi giơ tay, mắt sáng rỡ.
“Ừ, cũng được. Gần trường có quán mới á, thử xem sao!” Hoàng Anh khoanh tay nói.
Nói rồi, ba đứa kéo nhau đi ăn trưa, hí ha hí hửng.
“Năm ngoái lớp mình gần 20 đứa thi HSG cấp trường, năm nay cô chỉ chọn 10 đứa dự thi, kể ra cũng tốt. Năm ngoái học nhiều quá, không sát sao được từng đứa, tao thấy như thế ít hiệu quả lắm!” Hà Chi vừa nói, vừa thoăn thoắt cuốn nem.
“Năm ngoái mới lớp 10, cô muốn công bằng với tất cả mọi người, để trong lớp ai cũng có thể thử sức, chứ năm nay lớp 11 rồi mà!” Ngọc Khuê nhẹ giọng nói.
“Đúng rồi, lớp mình được chia đều cơ hội đấy! Mấy đứa lớp 10 Văn trong CLB của tao bảo lớp nó làm một số bài kiểm tra chất lượng hồi đầu năm, sau đó chọn một nhóm nhất định ôn thi HSG chứ không tự do lựa chọn như lớp mình đâu!” Hoàng Anh gật gù bổ sung.
Hà Chi cũng đồng tình. “Đúng rồi! Lớp mình ai cũng như nhau, muốn vượt lên thì phải có ý thức tự học, nếu cứ chờ cô nhắc rồi mới lấy giấy bút làm bài thì chẳng bao giờ lên tay được đâu.”
Hoàng Anh tỏ vẻ tán thành. “Năm ngoái tao với Minh Ngọc còn phải học gia sư mới chen chân nổi vào vòng thi tỉnh để chọn quốc gia mà!”
Giọng Ngọc Khuê khe khẽ. “Lớp mình năm ngoái có 5 đứa đi đến vòng cuối, vậy mà chỉ có mỗi Minh Ngọc đậu đội tuyển Quốc gia. Năm nay học nhiều hơn, kinh nghiệm cũng dày dặn hơn, vậy nên mấy đứa mình phải cố gắng lên, nhất định phải làm được nhé!”
“Ừ, cố lên!” Hoàng Anh nói, Hà Chi cũng gật đầu phụ hoạ.
Công tác chấm thi diễn ra tương đối nhanh chóng, chỉ 5 ngày sau danh sách học sinh đoạt giải kỳ thi HSG cấp trường được công bố.
Nghe tin công bố danh sách đoạt giải, chỉ có Ngọc Khuê đang ở trường, vậy nên cô nhận được nhiệm vụ thông báo kết quả cho mọi người.
Đoạn đường từ ký túc xá đến bảng thông báo, Ngọc Khuê cảm giác như “đứng đống lửa”, “ngồi đống than”, vừa lo âu, vừa hồi hộp, vừa sợ hãi, vừa mong chờ. Suốt cả quãng đường, cô không ngừng cầu nguyện, chỉ mong sao bi kịch năm ngoái không lặp lại một lần nữa.
Ngọc Khuê hít một hơi thật sâu rồi chen vào đám đông trước bảng thông báo. Tiếng người nói cười râm ran, tiếng gọi nhau í ới, tiếng reo lên đầy phấn khích của ai đó khi tìm thấy tên mình cứ quẩn quanh bên tai, thế nhưng cô chẳng còn tâm trí đâu để nghe. Bởi lẽ, ngay lúc này đây, mọi sự chú ý, mọi sự hồi hộp, mọi sự thấp thỏm trong lòng cô đều dồn cả vào những tờ giấy trắng dán trên bảng. Ánh mắt cô lướt thật nhanh qua từng dòng chữ, từ trên xuống dưới, từ trái sang phải, vừa tìm kiếm vừa cầu nguyện, vừa hy vọng lại vừa lo sợ.
Cuối cùng, Ngọc Khuê cũng đã tìm thấy danh sách môn Ngữ Văn. Cô… Cô đoạt giải Nhì thật sao? Cô… Cô làm được rồi sao? Trong một khoảnh khắc, Ngọc Khuê cảm giác như vừa được ăn một viên kẹo ngọt ngào, dư vị lan khắp khoang miệng, hạnh phúc đến nao lòng!
Cô nhanh chóng chụp lại danh sách, sau đó gửi vào nhóm lớp. Và rồi, gần như theo một phản xạ tự nhiên, ánh mắt cô lại tiếp tục kiếm tìm một cái tên khác giữa chi chít những hàng chữ đen trắng.
Cái tên Lương Nguyễn Thành Khang xuất hiện trong tầm mắt, cậu ấy cũng đoạt giải, là giải Ba. Tốt quá! Chúc mừng Thành Khang! Dĩ nhiên, cô không dám chúc mừng cậu, giữa hai người không phải bạn bè thân thiết, chỉ là quen biết lẫn nhau, vậy nên cô chỉ có thể gửi đến cậu một lời chúc mừng chẳng bao giờ cất tiếng…
Ngọc Khuê nở một nụ cười hạnh phúc, niềm vui ban đầu vốn đã lâng lâng, giờ lại càng trở nên tròn vẹn.
Có một điều mà Ngọc Khuê chẳng hề hay biết, đó là khi cô đang đứng ở bảng tin thông báo, Thành Khang cũng đến chụp danh sách đoạt giải cho lớp 11 Toán. Cậu ở cuối hành lang, lặng lẽ dõi theo hình bóng cô. Khi nhìn thấy nụ cười hạnh phúc nơi khoé môi người con gái ấy, cậu bất giác mỉm cười. Có lẽ, kết quả thi của Ngọc Khuê rất tốt, vậy nên cô ấy mới vui vẻ đến thế. Cậu muốn đến bên cạnh cô, chúc mừng cô, nhưng cậu không dám… Bởi thế, Thành Khang chỉ âm thầm đứng ở một góc khuất, chờ cô rời đi, sau đó mới đến bên bảng tin thông báo.
Cậu tìm tên cô trong danh sách học sinh thi môn Ngữ Văn. Chao ôi, Ngọc Khuê đoạt giải Nhì! Cô ấy giỏi quá! Dưới ánh nắng vàng óng miên man của buổi chiều mùa hạ, Thành Khang lặng lẽ nhìn cái tên ấy thêm một lần nữa, rồi âm thầm gửi đến cô một lời chúc mừng dịu dàng mà cô sẽ chẳng bao giờ nghe thấy.
Cứ thế, hai người, hai lời chúc mừng, nhưng chẳng ai cất tiếng. Chỉ có cơn gió mùa hạ khẽ khàng lướt qua, mang theo những thanh âm của hai trái tim đang thổn thức đến một nơi rất xa, rất xa…