Những người không ngủ

Mùa thu năm 1939 đến trong sự im lặng kỳ lạ.

Chiến tranh vẫn đang diễn ra, nhưng cảm giác ở Berlin lại hoàn toàn khác những gì Karl từng tưởng tượng khi còn là một học viên quân sự. Khi đó, ông luôn nghĩ chiến tranh là những tiếng súng, những đoàn quân hành quân dưới mưa và những bản tin chiến thắng được đọc trên đài phát thanh. Nhưng giờ đây, sau nhiều tuần tiếp xúc với Wolf và lực lượng bí ẩn của ông ta, Karl bắt đầu nhận ra rằng chiến tranh thật sự không chỉ diễn ra ngoài mặt trận. Nó còn diễn ra trong các phòng họp, trong các nhà máy, trong những bản thiết kế, trong các đoàn tàu chở thép chạy xuyên đêm. Và trên hết, nó diễn ra trong đầu những người đang cố gắng định hình tương lai.

Ba Lan đã gần như hoàn toàn thất thủ. Những báo cáo từ mặt trận liên tục được gửi về Berlin. Đối với phần lớn các sĩ quan Đức, đây đáng lẽ phải là thời điểm ăn mừng. Một chiến dịch thành công, một chiến thắng lớn và một vị thế ngày càng mạnh trên bản đồ châu Âu. Nhưng Wolf không ăn mừng. Ông gần như không nhắc tới chiến thắng. Trong các cuộc họp, ông không hỏi về số lãnh thổ chiếm được, không hỏi về số quân đối phương bị bắt. Thứ ông quan tâm là số lượng nhà máy mới được xây dựng, sản lượng thép, sản lượng điện, tốc độ mở rộng đường sắt và số kỹ sư được đào tạo mỗi tháng. Điều đó khiến không ít người khó hiểu. Ngay cả Karl đôi lúc cũng cảm thấy bối rối.

Một buổi tối cuối tháng chín, ông được gọi tới một cuộc họp nhỏ trong tòa nhà chỉ huy. Khi bước vào, ông thấy Wolf đang đứng bên một tấm bản đồ khác. Nhưng lần này không phải bản đồ quân sự. Đó là bản đồ công nghiệp. Những tuyến đường sắt được đánh dấu bằng màu đỏ, các nhà máy bằng màu xanh và các cảng biển bằng màu vàng. Wolf đang nhìn chúng chăm chú như một vị tướng nghiên cứu chiến trường.

Karl kéo ghế ngồi xuống.

“Ngài muốn gặp tôi?”

Wolf gật đầu.

“Ông từng học kinh tế chưa?”

Karl bật cười.

“Không nhiều.”

“Tốt.”

Wolf đáp.

“Vì đa số những người tự cho mình hiểu kinh tế thường là những người hiểu sai nhất.”

Karl không biết đó có phải một câu đùa hay không. Với Wolf, đôi khi rất khó phân biệt.

Người đàn ông đó đặt cây bút lên bản đồ.

“Ông thấy gì?”

Karl nhìn xuống.

“Các tuyến vận tải.”

“Còn gì nữa?”

“Một mạng lưới công nghiệp.”

Wolf gật đầu.

“Đúng.”

Ông tiếp tục nhìn bản đồ.

“Và đây mới là thứ quyết định ai thắng trong một cuộc chiến kéo dài.”

Karl im lặng.

Wolf tiếp tục.

“Xe tăng có thể bị phá hủy. Máy bay có thể bị bắn rơi. Quân đội có thể bị tiêu diệt. Nhưng nếu nền công nghiệp còn tồn tại, mọi thứ đều có thể được xây lại.”

Ông dừng lại vài giây.

“Thứ nguy hiểm nhất thế giới không phải là một đội quân.”

“Là một nền kinh tế có thể nuôi đội quân đó mãi mãi.”

Những lời ấy khiến Karl nhớ mãi về sau. Không phải vì chúng quá phức tạp mà vì chúng quá đơn giản.

Trong những tuần tiếp theo, Berlin thay đổi nhanh đến mức nhiều người dân không còn nhận ra thành phố của chính mình. Các khu công nghiệp mới liên tục mọc lên ở vùng ngoại ô. Những đoàn tàu chở vật liệu xây dựng chạy suốt ngày đêm. Hàng nghìn kỹ sư được tuyển dụng. Các trường kỹ thuật được mở rộng với tốc độ chưa từng có. Ngay cả những người không hiểu gì về kinh tế cũng cảm nhận được rằng đất nước đang chuyển động theo một hướng khác thường.

Tại các cuộc họp của giới lãnh đạo Đức, thái độ đối với Wolf cũng bắt đầu thay đổi. Ban đầu họ nhìn ông như một đồng minh bí ẩn. Sau đó là một nguồn lực quân sự khổng lồ. Nhưng càng tiếp xúc, họ càng nhận ra người đàn ông ấy đang nghĩ xa hơn tất cả. Một số người cảm thấy khâm phục. Một số khác cảm thấy lo lắng. Bởi rất khó để tin tưởng hoàn toàn một người mà không ai biết ông ta đến từ đâu.

Trong khi Berlin thay đổi từng ngày, những nơi khác của châu Âu cũng bắt đầu chú ý.

Tại London, một nhóm sĩ quan tình báo được giao nhiệm vụ đặc biệt. Họ không điều tra quân đội Đức. Không điều tra chính phủ Đức. Mà điều tra một người. Wolf. Câu hỏi được đặt ra rất đơn giản: Người đàn ông đó là ai? Nhưng càng điều tra, họ càng rơi vào mê cung. Không giấy tờ. Không hồ sơ. Không nhân chứng. Không quá khứ. Giống như ông ta được tạo ra từ hư vô.

Một bản báo cáo cuối cùng được gửi tới cấp trên với dòng kết luận khiến nhiều người khó chịu:

"Chúng tôi không tìm thấy bằng chứng cho thấy người này từng tồn tại trước tháng 8 năm 1939."

Tại Moskva, tình hình còn căng thẳng hơn. Liên Xô ban đầu hài lòng với những gì đã đạt được ở Ba Lan. Tuy nhiên, khi những báo cáo đầu tiên về quy mô thật sự của lực lượng Wolf xuất hiện, bầu không khí thay đổi nhanh chóng. Các nhà phân tích quân sự bắt đầu đặt ra câu hỏi. Nếu người đàn ông đó có thể mang tới một đạo quân khổng lồ như vậy, liệu ông ta còn giấu điều gì khác?

Không ai có câu trả lời.

Và chính sự thiếu câu trả lời ấy khiến nhiều người mất ngủ.

Karl cũng bắt đầu mất ngủ. Không phải vì chiến tranh. Mà vì những gì ông nhìn thấy mỗi ngày. Những đoàn tàu hàng dài hàng cây số. Những nhà máy hoạt động suốt đêm. Những công trình xuất hiện nhanh đến mức phi lý. Ông từng nghĩ nước Đức đang xây dựng một quân đội. Nhưng giờ ông nhận ra điều đó không đúng. Wolf đang xây dựng một hệ thống. Một cỗ máy khổng lồ. Và quân đội chỉ là một phần của nó.

Một tối đầu tháng mười, Karl đứng trên mái của một tòa nhà gần trung tâm Berlin. Gió lạnh thổi qua những con phố sáng đèn bên dưới. Từ vị trí đó, ông có thể nhìn thấy hàng chục công trường đang hoạt động. Tiếng búa. Tiếng động cơ. Tiếng kim loại va chạm. Chúng không ngừng lại dù đã quá nửa đêm. Berlin dường như không còn ngủ nữa. Cả thành phố giống như một sinh vật khổng lồ vừa tỉnh giấc.

“Đẹp phải không?”

Một giọng nói vang lên phía sau.

Karl quay lại.

Wolf.

Không ai biết ông ta lên đây từ lúc nào. Hai người đứng cạnh nhau nhìn xuống thành phố. Một lúc lâu không ai nói gì. Cuối cùng Karl lên tiếng.

“Ngài thực sự nghĩ tất cả chuyện này là cần thiết sao?”

Wolf nhìn những ánh đèn phía xa.

“Ông biết điều gì xảy ra với những đế chế tin rằng mình đã đủ mạnh không?”

Karl lắc đầu.

“Chúng dừng lại.”

Wolf đáp.

“Và rồi bị vượt qua.”

Gió tiếp tục thổi.

Dưới chân họ, Berlin vẫn sáng rực trong màn đêm.

“Vì vậy chúng ta sẽ không dừng lại.”

Wolf nói.

“Không phải hôm nay.”

“Không phải năm sau.”

“Và cũng không phải trong nhiều năm tới.”

Karl nhìn người đàn ông đứng bên cạnh mình. Lần đầu tiên kể từ ngày gặp Wolf, ông bắt đầu hiểu được điều đáng sợ nhất. Không phải quân đội. Không phải xe tăng. Không phải những căn cứ trải dài tới chân trời. Mà là tham vọng.

Bởi Wolf không chỉ muốn chiến thắng một cuộc chiến.

Ông ta muốn chiến thắng thời gian.

Và đó là cuộc chiến khó khăn nhất mà nhân loại từng biết.

Nhưng… Karl vẫn chưa hiểu hết ý nghĩa của những lời nói ấy.

#

“Bởi vì,” Wolf đáp, mắt vẫn nhìn xuống những dòng chữ, “một hệ thống hiếm khi sụp đổ chỉ vì vấn đề lớn nhất mà mọi người đều nhìn thấy. Nó thường bắt đầu suy yếu từ những sai sót nhỏ mà không ai cho là đáng kể.”

Karl nhìn tập báo cáo trên bàn. “Nhưng nếu đã có những vấn đề lớn hơn, tại sao ngài không giải quyết chúng trước?”

Wolf ngẩng đầu. “Ông có thể xây một nhà máy lớn hơn, mua thêm máy móc hoặc tuyển thêm công nhân. Nhưng nếu tuyến đường vận chuyển nguyên liệu không đủ năng lực, nhà máy ấy vẫn phải chờ. Ông có thể đào tạo thêm hàng nghìn kỹ sư, nhưng nếu không có đủ giáo viên và cơ sở nghiên cứu, kết quả sẽ không đạt như mong muốn. Mọi thứ đều liên kết với nhau. Một quốc gia không mạnh chỉ vì nó sở hữu nhiều tài nguyên. Nó mạnh khi biết cách biến những tài nguyên ấy thành năng lực thực sự.”

Karl im lặng một lúc. Ông nhận ra những điều Wolf nói không hề khó hiểu. Điều khó hiểu là tại sao rất ít người trong giới lãnh đạo nghĩ đến chúng một cách có hệ thống như vậy. “Vậy ngài đang cố xây dựng một nước Đức không thể bị đánh bại?”

Wolf không trả lời ngay. Ông đặt tập hồ sơ xuống, đi tới cửa sổ rồi nhìn ra những mái nhà phía xa. “Không có quốc gia nào không thể bị đánh bại, Karl. Tin vào điều đó là cách nhanh nhất để phạm sai lầm. Tôi chỉ muốn xây dựng một quốc gia có đủ khả năng đứng vững khi mọi thứ không diễn ra theo kế hoạch.”

Câu trả lời khiến Karl bất ngờ. Ông đã nghĩ Wolf sẽ nói về sức mạnh tuyệt đối, về những chiến thắng không thể tránh khỏi hoặc về một tương lai trong đó Berlin nắm quyền quyết định vận mệnh thế giới. Nhưng Wolf lại nói đến khả năng tồn tại khi thất bại. Điều ấy khiến ông bắt đầu tự hỏi liệu tham vọng của người đàn ông này có thực sự đơn giản như những gì mọi người vẫn nghĩ.

Buổi chiều hôm đó, Karl được giao nhiệm vụ chuyển một số tài liệu tới phòng điều phối công nghiệp. Khi đi qua hành lang, ông tình cờ nghe thấy hai sĩ quan đang tranh luận. Một người cho rằng Wolf đang làm suy yếu quyền chủ động của bộ chỉ huy Đức bằng cách can thiệp quá sâu vào những vấn đề vốn thuộc về chính phủ. Người còn lại cho rằng không ai có thể phủ nhận kết quả mà các kế hoạch của Wolf mang lại. Chỉ trong vài tháng, nhiều dự án từng bị xem là bất khả thi đã bắt đầu được triển khai.

“Nhưng nếu một ngày ông ta quyết định rằng nước Đức không còn cần chúng ta thì sao?” người sĩ quan thứ nhất hỏi.

Karl bước chậm lại, nhưng không dừng hẳn. Câu hỏi ấy đã xuất hiện trong đầu ông nhiều lần. Wolf giúp Đức phát triển, nhưng không ai biết động cơ thực sự của ông. Không có quá khứ để xác minh, không có gia đình hay mối quan hệ nào được biết đến, cũng chẳng có người nào đủ thân thiết để giải thích ông đã trở thành con người như hiện tại bằng cách nào. Tất cả những gì mọi người biết chỉ bắt đầu từ mùa hè năm 1939.

Và đó là điều khiến Karl lo ngại nhất.

Một người bình thường có thể được đánh giá thông qua những quyết định trong quá khứ. Một chính trị gia có thể bị đối chiếu với những lời hứa đã đưa ra. Một vị tướng có thể được đánh giá bằng những chiến dịch từng chỉ huy. Nhưng Wolf không có bất kỳ thứ gì trong số đó. Mọi người chỉ có thể nhìn vào những gì ông làm ở hiện tại rồi tự suy đoán về những điều ông có thể làm trong tương lai.

Tối hôm ấy, Karl trở lại văn phòng muộn hơn thường lệ. Trên bàn có một phong bì màu nâu, không ghi tên người gửi. Bên trong là bản sao của một báo cáo được đánh dấu mật. Tài liệu tóm tắt những thay đổi trong cơ cấu công nghiệp của Đức kể từ khi Wolf xuất hiện, đồng thời đưa ra một nhận định khiến Karl phải đọc đi đọc lại: tốc độ phát triển hiện tại có thể tạo ra một khoảng cách rất lớn giữa Đức và các quốc gia khác, nhưng cũng khiến đất nước ngày càng phụ thuộc vào những quyết định tập trung từ một nhóm nhỏ những người có quyền lực.

Cuối trang có một dòng viết tay: Một hệ thống có thể hoạt động hoàn hảo trong tay người thiết kế, nhưng điều gì sẽ xảy ra khi người đó biến mất?

Karl không biết ai đã viết dòng chữ ấy. Ông cũng không biết tại sao tài liệu lại được gửi tới mình. Trong một lúc, ông nghĩ đến việc mang nó tới cho Wolf. Nhưng rồi ông dừng lại. Nếu đây chỉ là một lời cảnh báo, việc chuyển nó đi có lẽ chẳng có ý nghĩa gì. Còn nếu người gửi đang thử phản ứng của ông, hành động quá vội vàng có thể khiến ông tự đặt mình vào một cuộc tranh chấp mà bản thân chưa hiểu rõ.

Ông gấp tài liệu lại, cất vào ngăn kéo và khóa nó. Lần đầu tiên, Karl quyết định giữ lại một điều mà ông chưa thể giải thích với Wolf.

Sáng hôm sau, ông vẫn đến tổng hành dinh đúng giờ, vẫn làm việc với những báo cáo được giao và vẫn trả lời các câu hỏi như thường lệ. Wolf không hề nhắc đến phong bì. Ông cũng không có biểu hiện nào cho thấy mình biết về nó. Có thể người gửi không liên quan tới Wolf. Cũng có thể tài liệu ấy chẳng mang ý nghĩa gì đặc biệt. Karl cố thuyết phục bản thân rằng mình đang suy nghĩ quá nhiều.

Nhưng vài ngày sau, một sự việc khác khiến nỗi nghi ngờ của ông trở nên sâu sắc hơn.

Trong lúc kiểm tra hồ sơ vận tải, Karl phát hiện một danh sách các dự án được phê duyệt cho năm tiếp theo. Phần lớn đều liên quan tới công nghiệp, giáo dục và cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, ở cuối danh sách có một mục không ghi tên địa điểm, không có mô tả cụ thể và cũng không thuộc bất kỳ bộ phận nào mà Karl từng làm việc cùng. Nó chỉ có một ký hiệu ngắn: IV.

Karl nhìn ký hiệu ấy vài giây rồi lật sang trang kế tiếp. Không có lời giải thích. Không có phụ lục. Dòng ghi chú duy nhất cho biết mọi thông tin liên quan phải được chuyển tới một văn phòng riêng, không thông qua quy trình báo cáo thông thường.

Ông chưa từng nghe đến IV. Có thể đó là mã nội bộ của một dự án kỹ thuật, hoặc một bộ phận mới được thành lập mà ông chưa được thông báo. Karl ghi nhớ ký hiệu ấy, sau đó tiếp tục công việc. Ông không hỏi Wolf, bởi ông không muốn biến một dòng chữ chưa rõ ý nghĩa thành vấn đề lớn.

Ở một căn phòng khác trong cùng tòa nhà, Wolf đang xem một tập hồ sơ hoàn toàn khác. Trên bàn ông là những bản đồ, các báo cáo về tình hình quốc tế và một cuốn sổ nhỏ đã cũ. Ông dừng lại trước một trang giấy, đọc thật kỹ rồi khép cuốn sổ. Không có vẻ ngạc nhiên trên khuôn mặt ông, chỉ có sự im lặng kéo dài hơn thường lệ.

Bên ngoài, Berlin tiếp tục thay đổi. Những công trường vẫn hoạt động, các tuyến đường sắt vẫn mở rộng và các trường kỹ thuật tiếp tục tuyển sinh. Người dân nhìn thấy công việc mới, những con phố được sửa chữa và một thành phố dường như đang tiến về phía trước với tốc độ chưa từng có. Còn ở London và Moskva, những nhóm chuyên gia vẫn miệt mài tìm hiểu nguồn gốc của sức mạnh mới đang hình thành tại Đức.

Không ai trong số họ có đủ thông tin để hiểu toàn bộ bức tranh.

Karl cũng vậy. Ông chỉ biết rằng Wolf đang xây dựng một thứ lớn hơn một đội quân, lớn hơn một mạng lưới nhà máy và có lẽ lớn hơn cả những gì giới lãnh đạo Đức có thể hình dung. Nhưng ông chưa biết điều gì nằm ở cuối con đường ấy, cũng không biết ký hiệu IV có liên quan gì tới những kế hoạch của Wolf hay không.

Đêm cuối tháng mười, Karl lại đứng bên cửa sổ văn phòng. Những ánh đèn công nghiệp trải dài ngoài thành phố, phản chiếu lên bầu trời thấp và xám. Ông nhớ đến câu nói của Wolf trên mái nhà: không phải hôm nay, không phải năm sau, và cũng không phải trong nhiều năm tới.

Lần đầu tiên, Karl hiểu rằng câu nói ấy không đơn thuần là lời tuyên bố về tham vọng. Nó còn là một lời cảnh báo. Bởi khi một người dành cả cuộc đời để chuẩn bị cho tương lai, những người xung quanh có thể sẽ không nhận ra thời điểm hiện tại đã thay đổi cho tới khi mọi thứ trở nên quá lớn để quay đầu.

Karl tắt đèn, khóa cửa văn phòng rồi bước xuống cầu thang. Ông vẫn chưa biết mình sẽ chứng kiến điều gì trong những năm tiếp theo. Ông càng không biết rằng có những bí mật sẽ tồn tại lâu hơn bất kỳ chính phủ hay đế chế nào, âm thầm chờ đến ngày được mở ra.

Còn trong đêm ấy, IV chỉ là ba ký tự nằm ở cuối một danh sách tài liệu. Với Karl Weiss, nó chưa phải một bí ẩn đáng để theo đuổi.

Ít nhất, chưa phải lúc này.