Chương 8: Mai

Cái nghèo là một lời nguyền rất đáng sợ. 

Sự tàn khốc không dừng lại ở bữa cơm thiếu thịt hay tấm áo sờn vai, mà nằm ở chỗ nó tước đoạt quyền được mơ mộng, giới hạn cả trí tưởng tượng lẫn mục tiêu của một con người. Khi người ta bị sự đói khổ siết chặt, cuộc sống sẽ chỉ còn chuỗi ngày vật lộn tìm cách lấp đầy cái bụng rỗng cho hiện tại. Họ chưa bao giờ dám nghĩ đến những điều dài hạn, bởi lẽ với những con người đã luôn sống dưới đáy ấy, việc có thể bình an qua hết ngày hôm nay đã là cả một cuộc chiến trầy da tróc vẩy. 

Và tôi, đứa trẻ sinh ra từ sự nghèo khó ấy, nghiễm nhiên không có quyền chạm tay vào những thứ vượt quá khuôn khổ của gia cảnh. Cả tuổi thơ tôi, số lần được nhớ tới và tổ chức sinh nhật có lẽ chỉ đếm trên đầu ngón tay. Thậm chí những năm tháng đầu đời, tôi còn chẳng biết khái niệm đó là gì, chẳng biết mình sinh vào ngày nào, càng không hiểu vì sao người ta lại khóc cười vì ngày ấy nhiều đến thế. 

Cho đến một hôm, bố mang về nhà chiếc TV cũ kỹ, phủ kín bụi bặm. Bố dành trọn cả một ngày trời chỉ để hì hụi lau chùi, xoay chỉnh lại cột thu sóng đã rệu rã tuổi đời. Trong mắt tôi khi ấy, bố chính là người tài năng nhất trên đời. Bởi nhờ có đôi bàn tay khéo léo của bố mà lần đầu tiên tôi được xem những thước phim chuyển động đầy màu sắc. Dẫu chiếc màn hình chập chờn ấy chỉ bắt được đúng hai kênh duy nhất, nhưng với tôi, đó là cả một phép màu. 

Đó cũng là lúc tôi dần vỡ lẽ về sự tồn tại của ngày sinh nhật. Hóa ra, trên đời này có một ngày dành để kỷ niệm khoảnh khắc một con người được chào đời. Tôi lật đật chạy vào bếp, tìm thấy mẹ đang tất bật chuẩn bị bữa tối. 

"Mẹ ơi, ngày sinh của con là ngày bao nhiêu ạ?" 

Mẹ đưa mu bàn tay quệt vội những giọt mồ hôi lăn dài trên trán, mệt mỏi đáp lại. 

"Ngày năm tháng tư. Sao tự nhiên con lại hỏi thế?" 

Tôi ồ lên một tiếng thật dài rồi háo hức chạy đi xem tờ lịch treo tường. Mỗi khi trôi qua một ngày, mẹ sẽ xé bỏ tờ lịch cũ của ngày hôm trước. Và tôi nhận ra, con số trên tờ lịch hôm nay là hai mươi tám tháng ba. 

Lồng ngực tôi khẽ rung lên sự phấn khích sôi sục, ngón tay nhỏ bé bắt đầu đếm nhẩm xem còn bao nhiêu ngày nữa sẽ đến lượt mình được trải nghiệm sự đặc biệt lần đầu tiên trong đời. Tôi biết, hết tháng ba sẽ sang tháng tư, và chỉ... một... hai... ba... bốn... năm... sáu... bảy... tám. 

Tám ngày nữa. Tám ngày nữa thôi là đến sinh nhật tôi rồi. Là ngày của riêng tôi, là ngày sự tồn tại của tôi trên thế giới này cũng có một điểm bắt đầu. Nó tựa như vì sao, tỏa sáng yếu ớt, nhưng ít nhất vẫn sống sót đến tận lúc bấy giờ và chỉ soi chiếu cho mình tôi. 

Tôi lại chạy vào bếp. 

"Mẹ, mẹ ơi, tám ngày nữa là đến sinh nhật con đấy." 

Thấy mẹ im lặng, tôi ngỡ rằng tiếng dầu sôi trong chảo đã lấn át tiếng mình, bèn cất giọng lặp lại lần nữa.

"Mẹ ơi, tám ngày nữa là sinh nhật con đấy. Hơn một tuần nữa thôi." 

Lần này, giọng tôi đã bớt phấn khích, nhưng lồng ngực đứa trẻ tám tuổi vẫn khao khát được sẻ chia niềm vui ấy với mẹ. Tâm trí khi ấy không thể nào ngừng vẽ ra viễn cảnh mẹ sẽ vui mừng biết bao, rồi sẽ bắt đầu tính xem nên tặng mình món quà gì. Tất cả mọi người đều như thế mà, đúng không? Sinh nhật là dịp để mọi người xung quanh chúc mừng vì bạn đã xuất hiện trên đời mà, đúng không?

Nhưng đáp lại đứa trẻ đang gom góp từng nỗi háo hức trong lòng, mẹ chỉ xua tôi đi. 

"Con tránh xa ra chút đi, ở đây nóng lắm. Mẹ đang rán cá, nhỡ dầu bắn vào mặt con đấy."

Tôi đứng chết lặng, nụ cười vừa kịp nở trên môi đã rạn vỡ thành từng mảnh. Tôi bỗng thấy mình thật thừa thãi, hèn mọn trong căn bếp chật hẹp này. Mãi một lúc lâu sau, tôi mới dám lí nhí lên tiếng. 

"Mẹ có cần con giúp gì không ạ?" 

"Ở đằng kia có nửa quả bí đấy, con ra rửa xong đi nấu canh giúp mẹ nhé."

Tôi gật đầu nhẹ, ngoan ngoãn làm theo lời dặn. 

Giống như tôi đã nói trước đó, khi bị sự nghèo khổ giam cầm, người ta chỉ đủ tâm trí để nhìn vào những câu hỏi sinh tồn trước mắt. Sinh nhật vốn dĩ chưa bao giờ nằm trong danh sách ưu tiên đó. Nó không ở vị trí đầu tiên, cũng không ở tận cùng, mà hoàn toàn bị xóa sổ khỏi danh sách ấy. 

Tôi cứ thế chờ đợi, đợi đến khi nồi canh trong bếp nấu xong, đợi đến khi bố lâm bệnh, rồi xuất viện, lại đợi đến khi gia cảnh khá giả hơn một chút. Nhưng đợi mãi, vẫn chẳng có ngày sinh nhật nào dành cho chính tôi. Không một món quà, cũng chẳng có lấy một lời chúc nào được gửi đến. 

Cứ mỗi khi nỗi tủi thân dâng lên nghẹn đắng, tôi lại lén giấu bố mẹ, một mình đạp xe đi mua một chiếc bánh kem. 

Bánh kem thời đó xa xỉ lắm, vì thợ làm bánh hiếm hoi và nhu cầu tổ chức của người dân cũng không nhiều. Tôi còn chẳng nhớ mình đã gồng mình bao lâu dưới tiết trời oi bức, chỉ nhớ là phải băng qua rất nhiều ngã tư, vượt qua rất nhiều đèn đỏ mới tìm thấy một tiệm bánh. 

Ánh mắt tôi dán chặt vào chiếc bánh phủ chocolate láng bóng và một chiếc khác mang màu xanh mint tươi mát. Nhưng tôi không dám mở miệng hỏi giá. Tôi tự biết, dẫu có dốc sạch số tiền lẻ tiết kiệm trong lợn đất ra, mình cũng chẳng thể nào mua nổi chúng. Cuối cùng, tôi chỉ đành chỉ vào chiếc bé nhất trong tủ kính, nó nhỏ xíu, mang hương liệu vị dâu rẻ tiền.  

"Cô ơi, cái bánh này bao nhiêu vậy ạ?" 

"Năm mươi nghìn cháu nhé. Cháu lấy mấy cái để cô gói cho."

Năm mươi nghìn.

Lòng tôi khẽ chùng xuống tính nhẩm. 

Năm mươi nghìn, mỗi ngày tôi được bố mẹ cho mười nghìn để mua đồ ăn sáng: năm nghìn xôi và năm nghìn sữa. Năm mươi nghìn này, chính là năm buổi ăn sáng của tôi. 

"Cháu muốn lấy một cái ạ." 

Không sao cả, chỉ là nhịn năm buổi ăn sáng thôi. Nếu từ mai tôi chỉ ăn xôi, không uống sữa nữa thì sang năm tôi sẽ tiết kiệm được nhiều tiền để mua một chiếc bánh to hơn. 

"Của cháu đây nhé." 

Tôi cảm ơn rồi lại đạp xe ra ghế đá. Tôi cần ăn hết chiếc bánh trước khi về nhà, bởi nếu bố mẹ biết tôi dám vung tận năm mươi nghìn chỉ để mua thứ đồ ngọt xa xỉ, chắc chắn tôi sẽ bị mắng rất nặng. Năm mươi nghìn này là cả một phần thịt đủ cho cả nhà. Nếu chắt bóp, chúng tôi có thể ăn từ sáng đến tối, thậm chí kéo dài sang ngày hôm sau. 

Tôi mở nắp hộp ra. Chiếc bánh nằm lọt thỏm bên trong, kèm theo một chiếc dĩa nhựa nhỏ. Tôi cẩn thận xúc từng miếng đưa vào miệng. Vị mứt chua loét xộc lên, quyện với lớp kem ngọt gắt đến khé cổ khiến tôi khẽ nhăn mặt. Nhưng kỳ lạ thay, sâu thẳm trong lồng ngực lại tràn trề nỗi mãn nguyện đến xót xa. Sau này lớn lên tôi mới vỡ lẽ, hôm ấy mình nhăn mặt là bởi vốn rất ghét ăn chua. Cơ thể tôi chối bỏ nó, chỉ quen với những món cay, mặn hoặc nhạt. Vậy mà lúc bấy giờ, ghì chặt chiếc hộp trên tay, tôi ngỡ rằng mình đang cầm cả một báu vật. 

Ít nhất thì tôi được phép tự cảm thấy hạnh phúc vì mình đã được sinh ra. Ít nhất thì trên thế gian rộng lớn này, vẫn tồn tại một ngày để tôi tự nhắc nhở mình rằng sinh mạng của bản thân đáng giá biết bao nhiêu. 

Vì mua chiếc bánh rẻ nhất, tôi không được tặng kèm nến. Nhưng tôi vẫn muốn ước. Người ta bảo, khi ước thì phải nhắm mắt lại và thổi tắt ngọn nến, khi ấy thì điều ước mới linh nghiệm. Tôi chẳng biết nếu thiếu đi ánh lửa thì lời nguyện cầu có thành sự thật hay không, nhưng vẫn khép mắt lại.  

Tôi không dám nói thành lời, chỉ vùi đầu thì thầm với chính mình trong sự bình lặng. 

Ước gì sẽ có người tổ chức sinh nhật cho mình. 

Một ngày nào đó, mình sẽ được tổ chức sinh nhật. 

Một sinh nhật mà không phải một mình nữa.

Chắc chắn sẽ có ngày đó. 

Chắc chắn điều ước của mình sẽ thành sự thật. 

Chắc chắn vậy.

….…

"Cậu cầm hết đi, tớ ăn không hết mà còn bị sâu răng nữa."

Đạt vừa nói, tay vừa nhét đầy kẹo vào túi tôi. Những viên kẹo nhỏ xíu, xanh mướt, chẳng mấy chốc đã làm căng phồng cả túi quần lẫn túi áo của tôi. 

"Nhưng hôm nay là sinh nhật cậu mà. Còn các bạn đến chúc mừng sinh nhật cậu nữa." 

Tôi lúng túng ngăn tay cậu ấy lại. Đạt cứ nhét vào, tôi lại vội vã lấy ra và đặt trả lại trên đĩa. 

"Tớ cũng sợ bị sâu răng lắm."

"Cho cậu thì cậu cứ nhận đi, lắm chuyện thế."

Đạt càu nhàu, lại nhét vào tay tôi. 

Hôm nay là sinh nhật của cậu, và cậu đã dặn tôi phải sớm nhất có thể. Ban đầu tôi không hiểu lý do, nhưng ngay khi vừa bước qua ngưỡng cửa, tôi đã sững sờ trước một phòng khách được trang hoàng lộng lẫy. Khắp nơi đều phủ đầy một màu cam mà cậu yêu thích, trên bức tường là hàng tá bóng bay được xếp rực rỡ thành tên cậu. 

Đạt lôi tôi đi, háo hức khoe chiếc bánh kem cùng vô vàn bánh kẹo đắt tiền được chuẩn bị để đãi khách. Ngay cả chiếc bánh kem cũng được phủ đầy những viên quy bơ, mứt ngọt và hoa quả cắt nhỏ tinh tươm. Ngắm nhìn nó, tôi tự nhủ trong lòng, rằng sau này khi kiếm được nhiều tiền, mình cũng sẽ mua cho bản thân một chiếc.

"Tớ tặng cậu này. Chúc cậu sinh nhật vui vẻ nhé." 

Tôi rụt rè đưa cho Đạt, bên trong là chiếc hộp bút đơn sơ cùng vài cây bút bi. Bên ngoài, nó được bọc lại bằng tờ giấy gói do chính tôi hì hụi vẽ. Mẹ bảo mẹ không biết phải mua giấy gói quà ở đâu, đạp xe hỏi thăm mấy tiệm tạp hóa quanh xóm đều không bán, nên tôi đã tự mình vẽ lấy.

Đạt lướt mắt qua món quà của tôi, rồi tùy tiện quăng nó vào góc, lọt thỏm giữa núi quà xa hoa đắt tiền do bố, mẹ, chị gái, họ hàng và bạn bè dành tặng cậu. Ngay sau đó, cậu lại quay sang tiếp tục nhồi nhét kẹo vào túi tôi, khiến tôi bối rối đến ngạt thở. 

Tôi không thể nhận quà từ người khác vào đúng ngày sinh nhật của họ được, cảm giác ấy khiến tôi thấy mình giống hệt một kẻ đói khát và hèn kém. Niềm tội lỗi vô hình cào xé tôi, vì ngày hôm nay vốn dĩ không dành cho tôi, nó thuộc về Đạt.

Nhưng mặc kệ sự giằng co của tôi, Đạt vẫn kiên quyết bắt tôi nhận chúng. 

"Tớ không lấy được đâu. Cứ để đây đi, lát nữa mọi người cùng ăn, còn có bố mẹ và bạn bè cậu cơ mà." 

"Tớ không thích ăn vị bạc hà, cho cậu đấy." 

Làm sao tôi có thể không cảm động trước lời nói ấy? Câu nói ấy vang lên ngọt ngào quá đỗi, như thể tôi là sự ưu tiên duy nhất của cậu, được cậu trân trọng và đặt lên trên tất cả mọi người. 

Khi khoảnh khắc cắt bánh tới, Đạt đã xúc cho tôi miếng bánh đầu tiên. Lồng ngực tôi nghẹn lại vì cảm kích. Tôi đã ngây ngô tin rằng, hóa ra giữa phòng khách náo nhiệt này, Đạt vẫn nhìn thấy mình, vẫn quan tâm mình nhiều hơn bất kỳ ai khác. 

“Đừng bảo là cậu lại sắp khóc đấy nhé.” cậu càu nhàu, gắp quả cherry đỏ mọng thả "độp" lên đĩa bánh của tôi. “Cho cậu này, ăn đi và đừng khóc đấy.” 

“Tớ có khóc đâu, đang vui mà.” 

“Thế thì mau ăn đi, tớ biết thừa là cậu chưa bao giờ được ăn bánh sinh nhật đúng không? Ăn đi cho biết với người ta, trông cậu thèm thuồng cái bánh đến phát điên lên được ấy.” 

Nụ cười trên môi tôi vụt tắt. Một mũi kim khó chịu đâm thẳng vào tim, nhưng rất nhanh đã bị tôi cắn răng đè xuống. Đây đâu phải lần đầu cậu nói ra những lời bạc bẽo như vậy, đáng lẽ tôi phải quen rồi mới phải. Tôi không cách nào giải thích cho Đạt hiểu rằng mình không hề thèm thuồng bánh kem hay kẹo ngọt của cậu, bởi ngay giây tiếp theo, bạn bè và người thân đã ùa tới vây kín lấy cậu. Tôi bị đẩy ra xa, không tìm được một kẽ hở nào để chen vào, cũng chẳng hiểu nổi những chủ đề mà bọn họ đang rôm rả tán gẫu. 

Tôi chỉ biết thu mình ở góc phòng, lặng lẽ ăn hết phần bánh trên đĩa. Nhưng miếng bánh trong miệng lúc này chẳng còn vị thơm ngon nữa. Tất cả những gì tôi nếm được là vị chát đắng của sự nhục nhã, nhưng tôi buộc phải học cách nuốt trôi nó, buộc phải cúi đầu chấp nhận vì đó là những gì mà Đạt ban cho. 

Tôi đã luôn tự thôi miên chính mình, rằng cậu ấy rất quan tâm mình, cậu ấy luôn ưu tiên mình dù trước mặt có bao nhiêu người đi chăng nữa. Tôi cứ hèn mọn bám víu vào niềm tin ấy, chỉ do mình quá thấp hèn, chẳng có thứ gì quý giá để đáp lại cậu. 

Những viên kẹo bạc hà ngày ấy, dẫu chỉ được tẩm bằng hương liệu rẻ tiền, tôi vẫn thấy ngọt đến lịm tim. Thế nhưng, khi lớp đường tan hết đi, vị bạc hà cay nồng lại làm cay rát cả đầu lưỡi. Sự quan tâm của Đạt cũng hệt như những viên kẹo ấy, thật nhiều, thật hào phóng và ngọt ngào. Nhưng lớp ngọt ngào đó chỉ để ngụy trang cho một sự ban phát nửa vời, một sự tê buốt tàn nhẫn khiến lòng tôi rỉ máu. 

Cậu ấy từng nói mình thích vị ngọt bọc ngoài viên kẹo vì nó thanh mát, nhưng lại căm ghét cái nhân the nồng bên trong. Thứ cậu ấy không cần ngày đó đâu chỉ có bạc hà, mà còn là đứa con gái yếu đuối, luôn cúi đầu phụ thuộc vào cậu là tôi. 

Thứ cậu ấy kinh tởm muốn chối bỏ, lại là thứ tôi ôm ấp coi như báu vật. Thứ cậu ấy tùy tiện vứt đi, lại được tôi nhặt nhạnh, trân trọng cất sâu vào tận đáy lồng ngực. Sự khinh khi vô hình ấy đã được đứa trẻ thèm khát yêu thương khờ khạo dịch thành sự quan tâm duy nhất mà mình từng nhận được. 

Sau này, mãi cho đến rất lâu sau này, tôi chẳng còn thích vị bạc hà nữa.