Chương 19: Ngày N - 13 và N - 12
“12. Không để ai biết”.
- Kế hoạch hè của Khoa
“Tin nhắn từ Hà Nội như gáo nước lạnh dội vào giấc mơ mùa hè. Nó nhắc tôi rằng dù có chạy xa đến đâu, ta vẫn không thể thoát khỏi chính mình. Nhưng có lẽ, điều quan trọng không phải là chạy trốn, mà là tìm được bản thân trong hành trình ấy”.
- Nhật ký của Linh, nhiều năm sau
Khoa thức dậy với hai bàn tay của một người khác.
Cậu ra bể, xối nước muối lên, nghiến răng cho khỏi bật thành tiếng. Vẫn chạy đủ năm cây số, vì chạy thì không cần đến tay. Nhưng đến bữa sáng, cậu phải cầm đôi đũa bằng ba đầu ngón.
Thằng Học ngừng nhai. Nó nhìn đôi đũa, rồi nhìn anh.
“Tay anh làm sao đấy?”
“Bổ củi”. Khoa gắp một miếng dưa, cố không để nó rơi.
“Bổ củi thì phồng ở đây”. Thằng bé xòe bàn tay mình ra, chỉ vào gốc ngón cái. Rồi nó chỉ xuống giữa lòng bàn tay. “Chứ có phồng ở đây đâu”.
Khoa và một miếng cơm to thay cho câu trả lời. Thằng Học không hỏi nữa.
Ăn xong, cậu viết dòng mười hai. Sau đó cậu đi tìm con dao nhỏ và một nhánh tre. Người đang gọt tre thì hai bàn tay lúc nào cũng khum lại, và chẳng ai bắt một người đang cầm dao phải xòe tay ra cho xem.
*
Cậu ra suối trước. Lý do chính thức là quy tắc của ông Chiến: Linh đã biết đường, mà người đã biết đường thì thế nào cũng quay lại. Còn lý do không chính thức thì cậu không lấy từ đâu cả.
Cậu ngồi xuống phiến đá, bắt đầu gọt. Nhánh tre sẽ thành cái chốt cửa chuồng gà, nếu nó sống được đến lúc ấy. Lưỡi dao lướt đi, những sợi vỏ tre cuộn lại rồi rơi xuống nước, trôi đi. Năm phút sau, cậu nghe thấy tiếng đế giày thể thao trên đường mòn. Cậu ngẩng lên, với vẻ bình thản của một người đã ngồi đây từ lâu lắm.
Linh ngồi xuống phiến đá bên cạnh, cách cậu một khoảng. Vài phút trôi qua, chỉ có tiếng nước chảy và tiếng dao ăn vào thân tre. Rồi cô lên tiếng.
“Khoa này... anh không thấy con đường mình chọn có phần... hạn chế sao?” Cô tìm chữ, một bàn tay vẽ vẽ gì đó trong không khí. “Ý em là, kỷ luật thép, mệnh lệnh, ít có sự tự do cá nhân... Trong khi ngoài kia còn bao nhiêu lựa chọn khác, bao nhiêu cơ hội để khám phá, để sống theo ý mình...”
Khoa dừng dao. Cậu ngẩng lên, nhìn thẳng vào mắt cô. Câu hỏi này thì cậu có sẵn câu trả lời. Cậu đã trả lời nó trong đầu rất nhiều lần, lúc chạy, lúc hít xà, lúc đứng trước tờ kế hoạch.
“Hạn chế hay không là do mình định nghĩa thôi, Linh ạ”.
Và cậu nói. Rằng kỷ luật quân đội rất nghiêm, không thể “thích gì làm nấy”. Rằng sẽ có lúc gian khổ, phải xa nhà, cậu biết. Cậu đặt nhánh tre xuống, úp hai bàn tay lên đầu gối. Rằng đổi lại, cậu có một mục đích rõ ràng, rằng kỷ luật làm con người ta mạnh mẽ hơn, có nguyên tắc hơn. Câu nối câu, tròn và chắc, xếp lên nhau ngay ngắn như những bao đạm trên thùng xe. Dưới lớp vải quần, hai lòng bàn tay cậu rát bỏng.
“Với lại, không phải cứ nhiều lựa chọn là tốt”. Cậu nhìn cô, thành thật. “Đôi khi chính sự giới hạn lại giúp mình tập trung và đi đến cùng trên con đường mình đã chọn. Còn hơn là đứng giữa ngã ba đường mà không biết rẽ lối nào”.
Câu cuối cùng rơi trúng vào đâu đó. Linh khựng lại, như người bị gọi đúng tên giữa đám đông. Khoa không hề định thế. Cậu chỉ đang nói về mình.
Cô cúi xuống nhặt một chiếc lá, bắt đầu xé nó dọc theo đường gân.
“Vậy... hạnh phúc với anh là gì?” Giọng cô nhỏ hẳn đi. “Là hoàn thành trách nhiệm? Là sống có ích?”
“Ừm, có lẽ vậy”. Khoa gật đầu, cầm nhánh tre lên lại, để hai bàn tay có việc mà làm. “Là khi thấy bố mẹ tự hào, là khi giúp đỡ được bà con trong xóm việc gì đó, là biết mình đang góp phần giữ gìn sự bình yên cho nơi này. Nó giản dị thôi, nhưng tớ thấy vui và ý nghĩa”.
Đúng lúc nói đến hai chữ tự hào, cái phồng dưới ngón giữa vỡ ra. Nước rịn vào cán dao, trơn nhẫy. Cậu đổi tay cầm, gọt tiếp một đường, rồi hỏi lại.
“Còn với bạn? Ở Hà Nội, chắc hẳn hạnh phúc được định nghĩa khác?”
Linh lúng túng. Chiếc lá trong tay cô chỉ còn lại cái cuống.
“Em... không biết nữa”. Cô lắc đầu, thả cái cuống lá xuống nước, nhìn nó trôi. “Ở chỗ em, mọi người đều chạy đua. Ai cũng phải cố gắng để hơn người khác, để có vị trí tốt, để được công nhận. Đôi khi em thấy mình bị cuốn vào vòng xoáy đó mà không dừng lại được”.
Khoa im lặng. Cậu không biết phải nói gì với một cái vòng xoáy. Ở đây, nước xoáy thì người ta đi vòng.
Rồi cô ngẩng lên nhìn cậu. Đó là một cái nhìn cậu chưa thấy ở cô bao giờ. Hai má cô đỏ lên. Khoa nghĩ là tại nắng. Cô hơi nghiêng người về phía trước, môi hé ra.
Mắt cô hạ xuống. Cậu nhìn theo, và thấy chúng dừng lại ở hai bàn tay cậu đang nắm nhánh tre.
Mặt cô đổi hẳn. Cô lùi lại, hơi thở gấp như người vừa chạy lên dốc. Rồi cô đứng bật dậy, phủi vội lớp bụi trên quần.
“Thôi... em phải về đây. Chiều nay còn phải xem lại bài vở”.
Giọng cô khô khốc. Cô không nhìn cậu lấy một lần, quay người bước nhanh lên đường mòn, gần như là chạy. Tiếng đế giày xa dần sau cây gạo.
Khoa ngồi lại một mình với nhánh tre gọt dở. Cậu có muốn gọi, nhưng không biết gọi để nói gì. Cậu đành làm cái việc cậu vẫn làm khi gặp một cái máy hỏng không rõ nguyên nhân: Liệt kê các khả năng.
Một, mình hôi mồ hôi. Cậu kéo vai áo lên ngửi thử. Có, nhưng chưa đến mức ấy.
Hai, mình nói giống bố. Khả năng này khá cao. Quãng giữa có một đoạn nghe rất giống cái loa.
Ba, cô ấy nhìn thấy tay mình.
Cậu xòe hai bàn tay ra trước mặt. Đỏ, sưng, có chỗ rỉ nước, có chỗ dính vỏ tre. Khả năng thứ ba thắng tuyệt đối. Một đứa con gái Hà Nội nhìn thấy đôi tay thế này mà bỏ chạy thì cũng là phải.
Cậu nhúng hai bàn tay xuống suối. Nước lạnh buốt, rát đến tận khuỷu.
* * *
Cô đã suýt nói.
Cô đã nghiêng hẳn người về phía trước. Câu ấy đã lên đến môi, cái câu cả mùa hè cô chưa nói với ai: Rằng mẹ em mất rồi, rằng em không biết mình chạy để làm gì nữa. Cậu vừa nói về hạnh phúc như nói về một thứ có thật, sờ được, giản dị như một cái chốt cửa bằng tre. Và cô đã tin rằng nếu có một người nghe được câu ấy mà không vội an ủi, thì là người này.
Rồi mắt cô rơi xuống hai bàn tay đang cầm con dao.
Chúng không còn là hai bàn tay hôm nhặt ngô. Lòng bàn tay đỏ ửng, phồng lên từng mảng, có chỗ đã vỡ, nước rịn ra loang trên cán dao. Cậu đổi tay cầm, rất khéo, và gọt tiếp một đường như không.
Cô chợt nhớ lại buổi tối rửa bát bên bể nước: Ba mươi mâm này là đi vay, và anh ấy thì kiểu gì cũng tự tìm cách trả.
Mọi thứ khớp vào nhau. Buổi chiều hôm qua cậu biến mất. Một mùi gì hăng hắc còn vương trên áo. Cái cách cậu úp hai bàn tay xuống đầu gối khi nói đến hai chữ tự hào.
Cậu đang ngồi đây, tay rớm nước vì bố mẹ, và nói với cô rằng hạnh phúc là khi thấy bố mẹ tự hào. Còn cô thì vừa định trút lên cậu cái vòng xoáy của mình, cái mệt mỏi của một đứa được trả tiền cho mọi thứ.
Mặt cô nóng bừng. Không phải thương hại. Cô biết thương hại trông thế nào, từ ngày mẹ mất người ta vẫn nhìn cô bằng ánh mắt ấy. Đây là xấu hổ.
Cô đứng bật dậy. Cô nói một câu gì đó về bài vở, giọng khô như lá. Rồi cô đi, gần như chạy, qua cây gạo, lên con dốc, không dám ngoái lại.
* * *
Buổi chiều, thằng Hải chở cậu xuống kho. Nó chở luôn hai can dầu cho một nhà dưới xã, nên đến cổng kho còn phải đứng lại chằng buộc. Trong lúc nó luồn dây cao su qua quai can, Khoa kể lại chuyện buổi sáng.
Hải dừng tay giữa chừng, sợi dây căng giữa hai nắm tay.
“Mày nói thế với nó thật à? Nguyên văn?”
“Gần như nguyên văn”. Khoa cạy một mẩu vỏ tre còn dính trong kẽ móng tay.
Hải lắc đầu. Nó giật mạnh nút dây, cái can dầu rít lên một tiếng.
“Mày nói chuyện với con gái như đọc điều lệnh”.
“Nó hỏi thì tao trả lời”. Khoa nhún vai, vẫn chưa hiểu mình sai ở chỗ nào.
“Nó hỏi mày có thấy tù túng không”. Hải vòng sợi dây thứ hai, không nhìn cậu. “Người ta hỏi thế là vì người ta đang thấy tù túng. Người ta muốn mày hỏi lại”.
Khoa đứng im. Cậu lục lại trong đầu cuộc nói chuyện buổi sáng. Cậu có hỏi lại, đúng một câu, ở gần cuối. Còn lại toàn là cậu nói.
“Mày trượt đại học, sao lại biết mấy cái này?”
“Tao chở khách”. Hải vỗ vỗ lên yên xe, vẻ mặt của một người có nghề. “Ngồi sau xe, cái gì người ta cũng kể. Tao chỉ việc nghe thôi”.
Nó đạp nổ máy, phóng đi giao dầu. Khoa bước vào kho, nơi chồng bao đạm đang chờ. Hôm nay cậu quấn hai bàn tay bằng mấy dải vải màn cũ. Bao vẫn nặng đúng năm mươi cân, nhưng ít ra các bao đạm không hỏi cậu câu nào.
Tối hôm ấy, cậu dùng hai đầu ngón tay còn lành để cầm bút chì, ghi thêm xuống dưới dòng mười hai: “12a. Lần sau người ta hỏi thì hỏi lại”.
* * *
Sau cuộc trò chuyện với Khoa bên bờ suối hôm trước, Linh cảm thấy trong lòng có một sự thay đổi mơ hồ. Cô vẫn còn đó những băn khoăn, những nỗi sợ, nhưng việc đối diện thẳng thắn với thực tế dường như mang lại một sự rõ ràng đau đớn nhưng cần thiết.
Sáng hôm đó, cô không còn cảm giác bức bối muốn chạy trốn như những ngày đầu, mà chỉ lặng lẽ ngồi ở hiên nhà, nhìn ra khoảng sân và dãy núi xa xa, cố gắng sắp xếp lại những suy nghĩ hỗn độn. Có lẽ cô đang dần chấp nhận nơi này, dù chỉ là tạm thời.
Đúng lúc tâm trạng đang có chút lắng dịu đó, chiếc điện thoại đặt trên bàn gỗ bên cạnh bỗng rung lên bần bật liên hồi. Linh giật mình. Mấy hôm nay sóng sánh chập chờn, cô gần như không nhận được thông báo gì.
Giờ nó lại rung lên dồn dập như vậy? Cô cầm điện thoại lên, màn hình sáng lên với hàng loạt tin nhắn mới của Chi và vài thông báo từ group lớp. Tim Linh bất giác đập nhanh hơn.
Cô vội mở tin nhắn của Chi trước. Toàn là những dòng chữ viết hoa, những icon thể hiện sự gấp gáp, hoảng loạn:
“LINH!!! MÀY ĐỌC TIN NHẮN NGAY!!! CÓ BIẾN CĂNGGGGG!!!” “BÀ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM VỪA THÔNG BÁO CUỐI TUẦN SAU KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG ĐỘT XUẤT TOÀN KHỐI 12!!! ĐỀ KHÓ LẮM NGHE NÓI DO SỞ RA!!!” “MẤY ĐỨA LỚP CHUYÊN BÊN KIA NÓ ÔN NHƯ ĐIÊN RỒI!!! CHẾT ĐẾN NƠI RỒI MÀY ƠI!!!” “MAU VỀ MÀ CÀY ĐI!!! KHÔNG LÀ TOANG ĐẤY!!!”
Kèm theo đó là hàng loạt tin nhắn khác trong group lớp, cũng bàn tán xôn xao về kỳ thi đột xuất này, về độ khó, về việc phải chạy đua ôn tập. Không khí căng thẳng, đầy áp lực của cuộc chiến học đường Hà Nội như tràn ra khỏi màn hình điện thoại, bủa vây lấy Linh.
Linh đọc từng dòng tin nhắn, mặt tái đi. Chỉ mới hôm qua thôi, cô còn ngồi đây nói chuyện với Khoa về lý tưởng, về hạnh phúc, về sự bình yên giản dị. Cô còn đang cảm nhận chút ấm áp từ bà Tâm, chút kính nể dành cho ông Chiến.
Cô còn đang băn khoăn về mối liên kết đặc biệt với Khoa... Tất cả những cảm xúc đó, những suy nghĩ đó, giờ đây bỗng trở nên thật xa xỉ, thật phù phiếm trước cái thực tại phũ phàng vừa ập đến từ Hà Nội.
Kỳ thi! Điểm số! NEU! Áp lực! Cạnh tranh! Những từ đó lại xoáy vào tâm trí cô như một cơn lốc. Sự yên bình mong manh cô vừa cảm nhận được ở đây tan biến trong phút chốc. Núi rừng, nhà sàn, con suối, cả hình ảnh Khoa với ánh mắt sâu lắng... tất cả như bị đẩy lùi ra xa, nhường chỗ cho nỗi lo âu, hoảng sợ quen thuộc. Cô thấy mình lại là cô bé Linh của Hà Nội, bất an, gồng mình và luôn sợ hãi bị bỏ lại phía sau.
Cô thấy tức giận. Tức giận vì kỳ thi đột ngột. Tức giận vì mình đang mắc kẹt ở đây mà không thể lao vào ôn tập như bạn bè. Tức giận cả chính bản thân vì đã có lúc yếu lòng, đã có lúc bị cuốn vào cái không khí yên bình giả tạo này, đã có lúc nghĩ đến những chuyện viển vông với Khoa.
Đúng là đồ ngốc! cô tự mắng mình trong đầu. Chi nói đúng, mình và cậu ấy thuộc về hai thế giới khác nhau.
*
Kể từ lúc nhận được tin nhắn đó, Linh trở nên trầm lặng hơn hẳn, gương mặt lúc nào cũng căng thẳng, đăm chiêu. Cô gần như không ra khỏi phòng, chỉ ngồi lì bên bàn học với chồng sách vở, dù tâm trí rối bời khiến cô chẳng thể tiếp thu được gì.
Bà Tâm mang đồ ăn lên phòng, hỏi han vài câu, Linh chỉ đáp cho xong rồi lại cắm cúi vào sách. Dì Hạnh thấy vậy, cũng chỉ biết thở dài, không dám làm phiền thêm. Ngay cả khi tình cờ chạm mặt Khoa ngoài sân khi cô xuống nhà lấy nước uống, Linh cũng vội vàng cúi mặt xuống, tránh ánh mắt của cậu rồi đi nhanh vào phòng.
Cô lại tự dựng lên bức tường phòng thủ của mình, thậm chí còn cao hơn, dày hơn trước. Cô phải quay về với cuộc chiến của mình, với thực tại của mình. Những cảm xúc nảy sinh ở nơi này, những kết nối vừa mới hình thành, tất cả phải bị gạt bỏ. Đó là cách duy nhất cô biết để đối mặt với áp lực, để tự bảo vệ mình khỏi những tổn thương không đáng có.
Sợi dây nối với Hà Nội đã giật mạnh, nhắc nhở cô biết mình thực sự thuộc về nơi nào.
* * *
“2. Hít xà 20 cái (Vác ba tấn phân thì tính là tập rồi)”.
- Kế hoạch hè của Khoa (đã gạch; thêm ghi chú)
Buổi trưa, ông Chiến nhắn Khoa sang xem lại cái máy bơm. Nó không hỏng. Ông chỉ muốn chắc chắn là nó không hỏng. Khoa gọi việc này là bảo hành.
Cậu ngồi xổm bên bể nước, áp tai vào lớp vỏ gang nghe tiếng máy, rồi lấy đầu ngón tay quệt thử quanh chỗ phớt. Khô ráo. Hai bàn tay cậu hôm nay quấn kín vải màn, trắng toát, trông như tay của một người vừa bị bỏng.
Có tiếng bước chân đi xuống cầu thang. Linh hiện ra, tay cầm một cái cốc không. Tóc cô rối, mắt thâm quầng, dáng đi của người vừa mất ngủ. Phải đến sát bể nước cô mới nhận ra cậu.
Cô đứng sững lại. Mắt cô lướt qua mặt cậu, rồi rơi xuống hai bàn tay quấn vải. Chúng dừng lại ở đó, cậu thấy rất rõ. Cô cúi mặt, quay người, đi nhanh trở lên nhà.
Khoa giấu hai tay ra sau lưng. Muộn mất rồi. Khả năng thứ ba của ngày hôm qua, đến giờ này, coi như đã được xác nhận.
Bà Tâm từ vườn sau đi ra, tay ôm một rổ rau. Bà nhìn theo cái cầu thang còn rung, rồi nhìn sang Khoa, chép miệng.
“Con bé từ sáng đến giờ nhận được tin gì ở trường ấy. Điện thoại kêu một tràng, xong là mặt tái đi, cơm trưa cũng không ăn”. Bà đặt rổ rau lên thành bể, vẩy nước vào mớ lá. “Nghe đâu sắp phải thi cái gì đấy. Khổ, học với hành”.
Khoa gật đầu, mắt vẫn nhìn cái máy bơm. Thi cử. Cậu muốn tin là như thế. Nhưng cô đã nhìn tay cậu, chính mắt cậu thấy.
Bà Tâm cũng nhìn hai bàn tay ấy, lúc cậu thu đồ nghề vào hòm. Bà không hỏi gì. Bà chỉ nhặt một ngọn rau ngót trong rổ, tuốt lá, tuốt rất chậm, cho đến khi cậu đã ra khỏi cổng.
*
Hai giờ chiều, cái kho phân bón nóng như một cái lò vôi. Nắng nung mái tôn, hơi nóng dội xuống, trộn với mùi khai nồng làm cay cả mắt. Bụi phân trắng bám lên tóc, lên lông mày, chui cả vào cổ áo. Chiếc xe tải lùi vào. Ông Thụ đứng bên cửa với cuốn sổ nhàu nát, mỗi bao đi qua lại gạch một nét.
Đây là ngày thứ ba Khoa làm ở đây. Cậu đã biết xốc bao sao cho sức nặng dồn lên vai chứ không dồn vào lưng, biết đặt chân vào chỗ nào trên tấm ván cho nó đỡ rung. Cậu cũng đã biết đếm. Sáu mươi bao là ba tấn.
Đến bao thứ mười bảy thì có thêm một người bước vào kho. Người ấy bịt khăn kín mặt, mũ lưỡi trai đội ngược, chỉ hở ra hai con mắt. Nhưng dưới vành mũ thò ra một lọn tóc vuốt keo, cứng đến mức cái mũ cũng không đè xuống nổi.
Hai đứa nhìn nhau qua một chồng bao lân.
Người kia kéo khăn xuống. Miệng thằng Sơn há ra, ngậm lại, rồi lại há ra.
“Đại úy vệ sĩ?”
Khoa đặt cái bao trên vai xuống, vì không ai đứng nói chuyện được lâu với năm mươi cân trên vai. “Mày làm gì ở đây?”
Sơn giang hai tay chỉ một vòng quanh kho, như chủ nhà giới thiệu phòng khách. Nó làm ở đây hai tuần rồi, toàn ca sáng, để kiếm tiền xe với tiền trọ tháng đầu dưới Bắc Ninh. Hôm nay nó đổi sang ca chiều. Kể xong, nó nheo mắt nhìn cậu.
“Thế còn mày? Đại úy vệ sĩ thiếu tiền ăn kem à?”
Khoa không đáp. Cậu cúi xuống xốc lại cái bao lên vai, bước về phía tấm ván. Sơn cũng xốc một bao, lẽo đẽo đi ngay sau gáy cậu. Nó im lặng được đúng bốn bước chân.
“Ba mươi mâm cỗ”, nó nói, rất khẽ.
Khoa hụt chân ở mép ván, phải khuỵu một gối xuống mới giữ được cái bao. Sau lưng cậu, thằng Sơn huýt một tiếng sáo dài.
Nó không hỏi thêm. Nhưng nó ra giá. Nó sẽ không hé răng với ai, kể cả với mẹ nó, kể cả với cái loa bluetooth. Đổi lại, nó được quyền trêu cậu suốt cả buổi, và cậu không được cãi. Khoa cân nhắc trong lúc vác thêm hai bao nữa, rồi gật đầu.
Sơn dùng cái quyền ấy rất triệt để. Mỗi lần hai đứa đi ngược chiều nhau trên tấm ván, nó lại đứng nghiêm, giơ bàn tay còn rảnh lên chào, đúng điều lệnh. Nó gọi cậu là “gần như cửu vạn”. Nó đếm bao hộ cậu thật to cho cả kho cùng nghe, và lần nào đếm đến hai cũng dừng lại, nhấn mạnh rằng đấy là thứ hạng quen thuộc của cậu.
Giữa buổi, chuyến xe thứ hai chưa tới, hai đứa trèo lên ngồi trên một chồng bao. Sơn mở cái hộp cơm nhựa mang theo. Cơm trắng, một quả trứng rán, một nhúm muối vừng. Nó lấy đũa xắn quả trứng làm đôi, gạt một nửa sang cái nắp hộp, đẩy về phía Khoa.
Khoa lắc đầu. Sơn đẩy cái nắp lại gần thêm một gang tay, rồi cúi xuống và cơm, coi như việc đã xong. Khoa đành cầm lấy miếng trứng.
Sơn vừa nhai vừa kể, mắt nhìn ra khung cửa kho sáng lóa. Nhà nó còn hai đứa em. Cái Sim sang năm lên lớp chín, học khá nhất khối. Thằng Tùng mới lớp năm. Bố nó đau lưng từ năm ngoái, không vác nổi thứ gì nặng hơn cái điếu cày. Lương công nhân được bảy tám triệu, chịu tăng ca thì được mười. Nó chìa bàn tay dính muối vừng ra, bấm từng đốt ngón: Tiền trọ, tiền ăn, tiền xe về Tết. Còn lại năm triệu, tháng nào gửi về tháng ấy.
“Cái Sim nó học được”. Nó nhìn mấy đốt ngón tay của mình. “Nó mà phải nghỉ thì tao...”
Nó không nói hết câu. Nó và một miếng cơm thật to, nhai rất lâu. Đến khi nó ngẩng lên, cái mặt nhăn nhở mọi ngày của thằng Sơn đã quay trở lại.
“Thế nên tao mới phải vuốt tóc cho đẹp”. Nó đưa tay sửa lại lọn tóc dưới vành mũ. “Đã là công nhân mà lại còn xấu nữa thì còn cái gì”.
Khoa nhai miếng trứng. Mày đỗ Á khoa được ba mươi mâm, tao đỗ công nhân được bát mì tôm. Hôm ngồi bên bờ suối, cậu đã cười câu ấy. Bây giờ, ngồi trên chồng bao phân, hít chung một thứ mùi khai, cậu thấy nó hết buồn cười.
Cậu phủi mấy hạt cơm vụn trên đầu gối, nói mà không nhìn sang thằng bạn.
“Hôm mày đi, tao ra tiễn”.
“Tiễn thì phải có quà”. Sơn liếm mấy hạt vừng dính ở đầu đũa.
“Mì tôm. Nguyên một thùng”.
Thằng Sơn sặc cơm. Nó ho rũ rượi, tự đấm ngực thùm thụp, cười đến chảy cả nước mắt. Ngoài cổng, chiếc xe tải thứ hai bóp còi.
*
Chập tối, thằng Hải thả cậu ở đầu dốc. Thằng Học đã đợi sẵn ở ngã ba, trên chiếc xe đạp vừa được thừa kế. Yên xe còn hơi cao, nó phải nhón một chân mới chạm đất. Thấy anh, nó đạp một vòng quanh, chậm rãi, như con chim cắt lượn trên đầu một con gà.
“Chiều nào anh cũng đi với anh Hải”. Nó đạp sang vòng thứ hai. “Về thì người toàn bụi trắng. Tay thì quấn vải”.
Khoa đứng yên giữa cái vòng tròn ấy, không đáp.
Thằng bé bóp phanh, chống chân, ngửa mặt nhìn anh. “Em chưa biết anh làm gì. Nhưng em biết là mẹ không biết”.
Khoa thở ra một hơi dài, rồi hỏi giá. Nó đã tính sẵn từ trước: Mỗi ngày một tiếng chơi điện thoại. Cái giá ấy là cắt cổ, và mặt Khoa nói hộ cậu điều đó. Thằng Học chỉ nhún vai, bấm cái chuông xe kêu “kính coong” một tiếng. Bí mật to thì giá phải to.
Cậu đành trả. Trên đường đi bộ về nhà, bên cạnh thằng em đang huýt sáo, cậu nhẩm lại sổ sách của mình. Cậu nợ thằng Hải tiền xe. Cậu nợ thằng Sơn một thùng mì tôm. Cậu nợ thằng Học mỗi ngày một tiếng điện thoại. Hóa ra muốn lén đi trả nợ thì trước hết phải vay thêm.
Đêm ấy cậu ra gầm sàn, nhảy lên bám lấy thanh xà. Hai bàn tay vừa chạm vào sắt đã tự buông ra. Cậu thử lần nữa. Lại buông.
Cậu đứng xoa tay trong bóng tối một lúc, rồi lên nhà, lấy bút gạch ngang dòng thứ hai. Bên cạnh, cậu ghi chú bằng chữ nhỏ: “Vác ba tấn phân thì tính là tập rồi”.
Đó là lần đầu tiên trong mùa hè này, cậu gạch một dòng không phải vì đã làm xong.