Đọc to (tiếng Việt) Nhấn phát để bắt đầu
Phù Sa Mùa Hạ II

Chương 22: Ngày N - 6 và N - 5

“11. Trả nợ. Không ai biết”.

- Kế hoạch hè của Khoa (bị gạch, bằng nét bút của người khác)

“Nồi canh măng đầu tiên tôi nấu hơi mặn. Từ hôm đó, ngày nào bố cũng ăn hai bát cơm”.

- Nhật ký của Linh, nhiều năm sau

Túi vải của bà Tâm nằm trên bàn bếp hai ngày, không ai dám mở. Bố đi qua, nhìn nó, rồi mở tủ lạnh lấy hộp cơm đặt ngoài. Từ ngày mẹ mất, cái bếp này chỉ còn dùng để hâm lại đồ ăn cho nóng.

Linh mở túi. Mùi khói bếp và mùi nắng ùa ra, cái mùi ngai ngái đã làm cô nghẹt thở hôm đầu tiên bước lên nhà sàn. Cô đứng yên một lúc, để nó đi qua người.

Bà đã dặn: Măng khô phải ngâm nước gạo một đêm, luộc hai nước cho hết đắng, rồi mới ninh với xương. Cô làm theo từng bước, vụng về, chép lời bà ra một tờ giấy dán lên cửa tủ. Con dao của mẹ vẫn sắc. Cái thớt vẫn còn những vết băm cũ. Vòi nước nhỏ giọt bên cạnh, tách, tách, như có người đứng xem.

Bố đi làm về, khựng lại ở cửa bếp. Ông đứng nhìn nồi canh bốc khói, nhìn cái tạp dề trên người con gái, và không nói được gì. Ông ăn hai bát. Đến bát thứ hai, ông cúi rất thấp xuống miệng bát, ăn rất chậm.

Chỗ canh còn lại, cô múc sang cho nhà cái Chi và hai nhà đầu ngõ, vì ngày xưa mẹ nấu gì ngon cũng làm thế.

Tối hôm sau, mẹ cái Chi sang tận nơi, tay cầm cái cặp lồng đã rửa sạch.

“Măng này cháu mua ở đâu thế?” Bác đứng ở cổng, chưa kịp tháo mũ bảo hiểm. “Bác đi chợ bao năm chưa thấy loại nào dày mà thơm thế này”.

Bác hỏi câu ấy ba lần trong mười phút. Bà cụ đầu ngõ thì nhắn qua đứa cháu nội rằng nếu còn thì để cho bà một cân.

Linh đứng ở cổng, tay cầm cái cặp lồng rỗng. Trong đầu cô có vài thứ tự tìm đến nhau.

* * *

Bốn ngày sau khi chiếc xe Hà Nội khuất sau bụi tre, Khoa đã thành người cũ của kho phân bón.

Cậu vác tám mươi bao một buổi, không còn hụt chân ở mép ván. Hai bàn tay thôi phồng, lên một lớp chai mới, dày và vàng. Thằng Sơn đã hết trò để trêu, chỉ còn chào đúng điều lệnh cho đỡ nhớ. Mỗi tối, cậu nhét tiền công xuống dưới cái khay đựng cờ lê trong hòm đồ nghề. Đến hôm nay được một triệu sáu. Cậu đã tính xong: Đủ năm triệu thì xuống xã trả bà Lành trước, vì món ấy tính lãi ngày.

Ở nhà, cậu nói là đi phụ thằng Hải. Bố tin ngay, vì bố còn đang bận đi nhận lời khen của cả xã. Mẹ thì không hỏi. Lẽ ra chính cái sự không hỏi ấy phải làm cậu lo.

Sáng hôm ấy, cậu ở nhà kê lại cái chuồng gà trước khi đi kho. Bà Tâm sang, tay cắp cái mâm nhôm mượn hôm cỗ. Mẹ mời bà ngồi ở bậc cầu thang, rót nước chè. Hai người đàn bà nói chuyện giá men, giá gạo nếp, chuyện con bé Linh về dưới ấy không biết có chịu ăn uống gì không. Khoa đóng một cái đinh, nghe câu được câu chăng.

Rồi bà Tâm thổi chén nước, nói rất nhẹ, như nói chuyện thời tiết.

“Hôm kia bà xuống giao rượu cho cái quán cạnh kho nhà Thụ”. Bà nhấp một ngụm. “Thấy thằng Khoa nhà mình khỏe thật. Vác một lúc hai bao”.

Cái búa trong tay Khoa dừng lại giữa không trung.

Ở bậc cầu thang, mẹ đang rót thêm nước vào chén bà Tâm. Bà không dừng tay. Nước đầy chén, tràn ra, chảy xuống bậc gỗ, nhỏ tong tong xuống đất. Bà Tâm đỡ lấy cái ấm, đặt xuống, rồi nâng chén lên uống như không có gì.

Bà ngồi thêm một lúc cho phải phép rồi đứng dậy. Đi ngang qua cái chuồng gà, bà dừng lại bên Khoa, cúi xuống như xem cậu đóng đinh. Bàn tay bà đặt lên vai cậu, khô và ấm.

“Bà xin lỗi cháu”. Bà nói khẽ, mắt nhìn cái đinh. “Nhưng mẹ cháu ngồi cộng sổ một mình thế là đủ rồi”.

Bà đi ra cổng, lưng hơi còng, không ngoái lại.

*

Mẹ không nói gì suốt một lúc lâu. Bà lau chỗ nước đổ, tráng cái ấm, úp chén lên khay. Khoa đứng ở cửa chuồng gà với cái búa, không dám đóng tiếp, cũng không dám đặt xuống.

Rồi mẹ đi vào buồng. Bà trở ra, hai tay bê cái hòm đạn sơn xanh. Bà đặt nó xuống giữa sàn, mở nắp, nhấc cái khay cờ lê lên. Bà biết cả chỗ ấy.

Xấp tiền nằm dưới đáy hòm, mấy tờ còn dính bụi trắng. Mẹ đếm. Một triệu sáu.

“Lên đây”.

Khoa bước lên nhà. Sàn gỗ kêu cọt kẹt dưới chân cậu, to hơn mọi ngày.

“Xòe tay ra”.

Cậu xòe. Mẹ cầm lấy hai bàn tay cậu, lật ngửa lên. Bà nhìn lớp chai mới, nhìn những vết phồng đã khô lại thành vảy. Ngón tay cái của bà miết lên đó, rất nhẹ, một lần. Rồi bà hất tay cậu ra, như chạm phải than.

“Ai bảo mày?”

“Con muốn giúp mẹ trả nợ”. Khoa nhìn xuống sàn. “Cuốn sổ…”

“Sổ của tao”. Mẹ không quát. Giọng bà thấp và đều, và Khoa thà nghe bà quát còn hơn. “Nợ là việc của người lớn”.

“Con chỉ muốn đỡ bố mẹ...”

“Mày đỡ bố mẹ”. Bà gật đầu, môi run run. Bà cúi xuống nhặt xấp tiền lên, vuốt từng tờ cho phẳng, vì hai bàn tay cần một việc gì đó để làm. “Thế ai đỡ mày? Mươi hôm nữa mày vào trong ấy, người ta bắt chạy, bắt bò. Mày vác cái lưng trẹo vào à? Tao nuôi mày mười tám năm để mày đi vác phân trả nợ?”

Bà dúi xấp tiền vào ngực cậu.

“Tiền này của mày. Mang vào trường mà tiêu”.

Khoa không cầm. Xấp tiền rơi xuống sàn, xòe ra. Cậu cúi xuống nhặt, xếp lại, đặt lên nắp hòm, đẩy về phía mẹ. Mẹ đẩy trả. Xấp tiền nằm lại giữa hai mẹ con, không ai chịu nhận là chủ.

Đúng lúc ấy có tiếng xe máy ngoài sân. Bố đi họp trên xã về.

Ông bước lên cầu thang, miệng còn huýt sáo. Tiếng huýt sáo tắt khi ông thấy cái hòm mở, xấp tiền, và mặt hai mẹ con. Ông đứng khựng ở bậc trên cùng. Mẹ không đợi ông hỏi. Bà nói một câu duy nhất, không thêm không bớt: Thằng Khoa đi vác phân dưới kho nhà Thụ đã hơn một tuần nay.

Mặt bố đỏ lên, từ cổ lên đến trán.

“Mày làm bố mày mất mặt với cả xã à!” Ông vung tay về phía cửa, về phía cả cái bản ngoài kia. “Con trưởng thôn! Á khoa! Đi vác phân thuê! Người ta nhìn vào, người ta bảo nhà này...”

Ông dừng lại giữa câu.

Cánh tay ông vẫn còn giơ lên. Nhà này làm sao? Ông nhìn xấp tiền dính bụi trắng. Rồi ông nhìn sang cuốn sổ bìa xanh mà mẹ đã lấy ra, để mở trên nắp hòm từ lúc nào. Khoa thấy bố cúi xuống. Hình như đây là lần đầu tiên ông nhìn vào cái trang ấy. Môi ông mấp máy, đọc hai con số nằm cạnh nhau.

Cánh tay ông hạ xuống. Ông ngồi phịch xuống sàn, như người bị ai rút mất xương.

“Sao bà không bảo tôi?” Giọng ông khàn hẳn đi.

Mẹ gấp cuốn sổ lại, đặt bàn tay lên bìa. Không ai nói thêm gì nữa. Ngoài sân, mấy con gà vừa được kê lại chuồng cục cục đi tìm chỗ.

Bố ngồi như thế một lúc lâu. Rồi ông chống tay đứng dậy, chậm chạp, đi ra gian ngoài. Ông dừng lại trước cái bàn phủ khăn ren, nơi bộ tăng âm của thôn vẫn nằm cạnh cái micro bọc vải đỏ. Ông cúi xuống, rút phích cắm ra khỏi ổ điện, cuộn sợi dây lại, đặt lên nóc máy. Xong, ông kéo cái ghế, ngồi xuống bên cạnh nó, quay lưng lại với cả nhà.

Khoa nhìn cái lưng ấy. Cái áo sơ mi bố mặc đi họp đã nhàu ở vai. Cậu chưa bao giờ thấy lưng bố trông hẹp đến thế.

Ở cửa buồng, thằng Học đứng nép vào vách, mắt mở to. Nó không chạy đi đâu cả. Tin này thì đến bà Loan cũng sẽ không mua được.

*

Mẹ là người đứng dậy trước.

Bà đi đến chỗ vách cạnh cuốn lịch vịnh Hạ Long. Bà gỡ tờ kế hoạch xuống. Bốn hạt cơm khô bong ra, rơi lả tả. Bà đặt tờ giấy lên bìa cuốn sổ, rút cây bút bi vẫn dùng để ghi nợ, và gạch ngang dòng thứ mười một.

Rồi bà xuống bếp, lấy trong rá ra bốn hạt cơm nguội, miết lên bốn góc, dán tờ giấy trở lại lên vách. Bà dán ngay ngắn hơn cả lúc cậu dán.

“Mai mày ở nhà”. Bà nói mà không quay lại. Bà cúi xuống nhặt xấp tiền trên sàn, mở sổ, và viết vào đó một dòng. Khoa nhìn qua vai mẹ. Tên cậu. Một triệu sáu. Nằm ở cột những món nhà này còn nợ.

“Tao ghi nợ mày”. Bà gấp sổ lại, kẹp xấp tiền vào giữa. “Bao giờ nhà có, tao trả”.

Bà đi xuống bếp. Được nửa cầu thang, bà dừng lại, nói vọng lên, giọng đã gần như mọi ngày.

“Kê nốt cái chuồng gà đi”.

Khoa đứng trước tờ giấy trên vách. Dòng thứ mười một vẫn còn đọc được dưới nét gạch. Nét gạch ấy không phải của cậu. Nó xiên hơn, đậm hơn, và có một chỗ rách.

Từ đầu mùa hè đến giờ, đây là lần đầu tiên trên bản kế hoạch của cậu có nét bút của một người khác.

 

 

Bình luận đoạn văn

Bình luận

Trả lời bình luận

Chỉnh sửa bình luận

Thiết lập văn bản

Xem trước

Nội dung sẽ hiển thị như thế này

Chọn font chữ

Cỡ chữ

12px 30px