Quyển 1 - Chương 3: Em Khiêm và cô Thanh

Đây là một vụ án giết người, cố ý gây thương tích và gây rối trật tự công cộng.

Nhóm bị cáo lên đến mười bốn người, tất cả đều ở độ tuổi từ mười sáu đến khoảng dưới hai mươi tuổi.

Nguyên nhân được xác định là do Nguyễn Văn Hùng và nạn nhân là Trần Ngọc Trung xích mích với nhau tại quán internet gần nơi cư trú của cả hai. Trung cho rằng Hùng đã liếc xéo và ngáng chân mình trong quán internet, đòi kéo băng nhóm đến đánh Hùng. Hùng tức giận nên cũng lập tức gọi hội. Cả hai tụ tập băng nhóm, lao vào ẩu đả. Trong quá trình đánh nhau, nhóm của Hùng khống chế được Trung trước và lao vào đấm đá túi bụi, khiến Trung bị đa chấn thương dẫn đến tử vong. Tất cả thành viên tham gia ẩu đả của cả hai bên đều bị khởi tố.

Đáng nói, trong vụ án có một tình tiết quan trọng là khi Trung đã gục, không còn phản ứng, nhóm của Hùng vẫn tiếp tục tấn công Trung mặc cho các thành viên nhóm Trung can ngăn. Đây là tình tiết then chốt khiến tòa sơ thẩm xác định hành vi của các bị cáo cấu thành tội giết người với tình tiết tăng nặng.

Thân chủ của thầy trò họ lần này là Trần Văn Khiêm, một thành viên thuộc nhóm của Hùng, có tham gia đánh Trung sau khi Trung đã gục, được toà xác định phạm tội giết người và gây rối trật tự công cộng.

Như đã nói, những vụ thế này gần đây không còn là hiếm. Dăm bữa nửa tháng lại có án liên quan đến băng nhóm trẻ ẩu đả nhau nên cũng không thể nói vụ này có gì đặc biệt.

Có chăng là thân chủ của họ lần này tương đối đặc biệt mà thôi.

Hùng Vỹ vẫn còn nhớ lần đầu gặp em Khiêm với tư cách người bào chữa và thân chủ. 

Sau khi bị tạm giam, Khiêm đã cạo đầu đinh, trông sáng sủa hơn tấm ảnh trong hồ sơ. Khiêm trầm lặng, khá ngoan ngoãn đi theo cán bộ trại giam ra phòng, dáng vẻ này thật sự khó khiến người ta liên tưởng được đây là một trong số những thành viên cầm đầu trong những vụ gây gổ côn đồ như vậy.

Thế nhưng, đến lúc nói chuyện rồi, họ mới thấy những gai góc ở Khiêm. Khiêm im lặng, không nói năng gì, trả lời các câu hỏi của thầy Hà một cách qua loa đại khái, chủ yếu là “không biết”, “không rõ”, “sao cũng được”.

Luật sư Hà liên tục nói rằng mình nhận được ủy thác của mẹ Khiêm để giúp đỡ Khiêm trong vụ án này, thẳng thắn muốn Khiêm phối hợp để có thể được nhẹ tội nhất. Tuy nhiên, Khiêm liên tục không hợp tác.

Thầy Hà mỗi lần bước ra đều bực mình gãi đầu, nói “không hiểu sao bọn trẻ các anh lì thế không biết”.

Những lúc như vậy, Vỹ thường im lặng. Anh nghĩ luật sư Hà không phải không hiểu lý do trong đó, chính anh là một người ít trải đời hơn thầy rất nhiều cũng còn hiểu cơ mà. Chẳng qua bọn trẻ này có những thứ tình cảm huynh đệ, anh em, cứng miệng không muốn bán đứng nhau, sợ nói nhiều sai nhiều mà thôi.

Nhưng có lẽ là vì bị giam tách ra, hoặc cũng có thể do tuổi đời còn quá trẻ, Khiêm đâu biết rằng thực chất là chỉ có một mình Khiêm như vậy, những thanh niên khác đều chăm chăm muốn nhẹ tội mà thôi.

Vào thời điểm gây án, còn hai tuần nữa Khiêm mới đủ 18 tuổi, vẫn nằm trong diện trẻ vị thành niên. Tuy nhiên, Khiêm vẫn thuộc nhóm thành viên lớn tuổi nhất trong vụ án này. Án sơ thẩm diễn ra trước đó tuyên tổng hợp hình phạt cho Khiêm là 16 năm tù giam và bồi thường thiệt hại cho gia đình nạn nhân 50.000.000 đồng.

Mẹ của Khiêm khóc nấc lên khi nghe bản án, lập tức nhờ luật sư làm đơn kháng cáo.

Xâu chuỗi tình tiết vụ án và lời khai của các đối tượng tại hiện trường thì Khiêm ban đầu vật lộn với một  thành viên khác trong băng của Trung. Tuy nhiên, sau khi nghe các thành viên khác hô hào rằng “đã không chế được Trung” thì hùa cùng băng nhóm để đánh hội đồng Trung, khiến Trung tử vong. 

Theo lời khai của Khiêm và các bị cáo khác trong quá trình điều tra trước đó, Khiêm cùng Hùng và hai thanh niên nữa đã cùng đấm vào đầu và mặt Trung sau khi Trung gục. 

Đối chiếu với kết quả pháp y rằng nguyên nhân tử vong của bị hại là xuất huyết dưới nhện diện rộng do vỡ mạch máu nền não, việc tìm ra người đánh cú chí mạng không còn quá khó khăn.

Ba người còn lại đồng hoạt chỉ chính Khiêm là người đầu tiên tấn công cú chí mạng vào cằm, khiến Trung tử vong.

Chỉ mỗi Khiêm im lặng.

Trên bản ghi lời khai, việc Khiêm im lặng không được xem là đã nhận tội, nhưng tổng hợp lại thì tất cả đều chỉ về thanh niên này, chính bản thân Khiêm còn không chỉ điểm ai khác hay tự giải thích gì cả.

Sau nhiều lần không khai thác được thêm gì khi gặp thân chủ, thầy Hà tạm dừng việc thăm gặp để tập trung nghiên cứu thông tin từ bản án hơn.

Nếu mẹ của Khiêm không gửi kháng cáo thì Vỹ cũng nghĩ nhà của các bị cáo khác đã đút lót cho Khiêm nhận tội rồi.

Vừa nhắc mẹ của Khiêm thì người phụ nữ ấy đã gọi điện video call đến cho thầy Hà.

Thầy Hà vội tìm chân tripod, lắp điện thoại vào rồi vẫy tay bảo Hùng Vỹ sang cùng phía với mình, rồi mới bấm nút nghe máy, nói:

- Chào chị Thanh.

Người phụ nữ phía bên kia có vẻ đang ở ngoài đường, khuôn mặt kề khá sát điện thoại. Nhìn qua màn hình thì không thấy rõ ngũ quan của người phụ nữ. Người phụ nữ ấy đội một chiếc nón lá che đầu, thêm chiếc khẩu trang vải trùm mặt che nửa mặt dưới, chỉ để hở mỗi đôi mắt. Nhưng từ đôi mắt đầy vết chân chim và làn da nâu lộ ra xung quanh, so với độ tuổi loanh quanh bốn mươi thì có thể thấy đây là một người phụ nữ phải dầm mưa dãi nắng, bươn chải rất nhiều.

Mỗi lần gặp người phụ nữ này, cả thầy Hà và Vỹ đều vô thức nhẹ giọng xuống so với tông giọng nói chuyện hằng ngày một tông.

Người phụ nữ bên kia màn hình kéo nhanh chiếc nón lá ra sau, để lộ đôi mắt, nói nhanh:

- Vâng, chào hai luật sư ạ. Em xin lỗi đã làm phiền khi gọi luật sư mấy ngày liền như vậy, nhưng ngày kia là đến phiên phúc thẩm rồi, em muốn nắm rõ tình hình và xem có giúp được gì không.

Thầy Hà nghe vậy thì nói:

- Không phiền hà gì ạ, chúng tôi cũng đang xem vụ của cháu Khiêm đây. Chị đang ở bên ngoài đúng không? Luật sư đã bảo chị cứ lo cho công việc, nếu có vấn đề gì cần thông báo hoặc cần phối hợp thì luật sư sẽ chủ động liên hệ với chị thông qua tin nhắn rồi mà. Chị về đến nhà, có thời gian rồi gọi điện cho luật sư trao đổi nhé, không cần phải vội.

Người phụ nữ bên cười gượng một cái, rồi đáp:

- Vâng, em vừa mới dọn hàng vào thôi, lòng bồn chồn không yên nên gọi điện cho luật sư xem tình hình ạ. 

Luật sư Hà nghe vậy cũng không khuyên thêm, chỉ lẳng lặng đợi đến khi cô Thanh kéo xe hàng vào chỗ đậu rồi ngồi vào một chỗ râm mát, sau đó mới tiếp tục cùng Vỹ thảo luận các điều luật và tình tiết xung quanh vụ án. 

Mấy ngày nay, không ngày nào cô Thanh không gọi điện cho luật sư Hà, nhất là khi cận kề phiên phúc thẩm như lúc này.

Hùng Vỹ ngồi một bên hỗ trợ thầy Hà sắp xếp tài liệu, đồng thời viện dẫn, bổ sung một số thứ khi thầy yêu cầu.

Thảo luận một lúc, vô thức thế nào mà mấy tiếng đã trôi qua, cũng đã qua giờ nghỉ trưa. Luật sư Hà chốt lại rằng hôm nay thảo luận như vậy là xong rồi, rồi đôi bên cúp máy.

Nếu bảo mẹ của Khiêm cứ yên tâm ở nhà thì là nói quá thực lực của mình, vụ này không dễ đến vậy.

Họ chắc chắn không đi theo hướng bẻ hoàn toàn cáo buộc của bên Viện kiểm sát. Trong tình hình hiện tại, khi các bị cáo khác đã chỉ điểm Khiêm, bản thân Khiêm lại giữ im lặng dù trải qua nhiều quá trình thẩm vấn của cơ quan công an đã là một điểm bất lợi rất lớn rồi, gần như không có nhiều cơ hội xoay chuyển. Thế nên, sau phiên sơ thẩm, chiến lược chính của thầy trò họ là tìm các tình tiết giảm nhẹ bổ sung để mong giảm được án cho Khiêm.

Một thanh niên trẻ như vậy, 16 năm tù, là cả nửa cuộc đời rồi.

Khi đứng dậy, chuẩn bị đi dùng bữa trưa để buổi chiều tiếp tục công việc, luật sư Hà chợt dừng lại, quay đầu hỏi Vỹ:

- Thầy đã kể cho anh tại sao thầy lại nhận vụ này rồi đúng không?

- Vâng, thầy bảo thầy được phân công bào chữa cho em Khiêm. - Vỹ nhìn thầy mình, gật đầu nói, rồi tiếp. - Thầy đã nói với em từ ngày đầu rồi, còn bảo vụ này cơ hội lật lại không cao.

Thầy Hà im lặng, không nói gì nữa.

Khi sang quán cơm bình dân gần văn phòng, gọi món xong, thầy mới nói tiếp:

- Nhưng thầy chưa nói với anh lần đầu thầy gặp cô Thanh nhỉ.

- Cái này thì chưa ạ. - Vỹ cũng nghiêm túc đáp.

Trông thầy có vẻ nhiều tâm sự, Vỹ cũng vô thức căng thẳng theo.

Thực ra, họ đã khai thác bổ sung được khá nhiều tình tiết giảm nhẹ đáng kể so với án sơ thẩm lần trước. Ví dụ như đề nghị xem xét lại mục đích, động cơ phạm tội. Khiêm không phải là đối tượng chủ mưu, cầm đầu, chỉ đi theo và thực hiện hành vi theo sự chỉ đạo của Hùng. Khiêm không phải người duy nhất tham gia đánh Trung sau khi Trung đã gục, đồng thời cú chí mạng kia được thực hiện hoàn toàn ngẫu nhiên, không phải Trung thì cũng hoàn toàn có thể là những đối tượng khác. Việc Trung tử vong không nằm trong mong muốn, ý chí của Khiêm… Đặc biệt, có một tình tiết mới mà họ đã bỏ sót trước đó, trong bản lời khai từ một số thành viên thuộc nhóm của Trung có thông tin là về sau Khiêm và một người nữa đã bị nhóm này kéo ra, tuy nhiên các thành viên khác trong nhóm của Hùng vẫn tiếp tục hành hung Trung, trong đó có Hùng.

Họ đã lập tức nộp bổ sung tình tiết này trong danh sách chứng cứ và được thông qua.

Họ tin rằng, nhờ tình tiết này, án của Khiêm có thể giảm nhiều so với bản án sơ thẩm. Thậm chí, nếu hai người tranh thủ khai thác được thêm trong mấy ngày nay thì có thể tình hình còn khả quan hơn nữa.

Thế nên, khi thấy tâm trạng thầy Hà nặng nề như vậy, Vỹ cũng hơi hồi hộp, không biết có phải có thêm tình tiết nào do Viện kiểm sát nộp bổ sung gây bất lợi cho họ hay không.

- Thầy sống chết với vụ án này như vậy không chỉ vì trách nhiệm của một luật sư, mà còn là vì muốn cố gắng chút gì đó cho một thế giới lý tưởng hơn.