Chương 2.5. Cuộc thi Lịch sử

Cơn bệnh ốm dai dẳng vật Châu ngót một tuần. Uống thuốc Tây mãi mà cứ tái đi tái lại, bà nội phải cất công sang nhà thầy lang xóm trên cắt cho cậu dăm chén thuốc Bắc mới dứt hẳn.

– Châu! Dậy đi con!

Lại một ngày đi học bắt đầu với tiếng giục giã của mẹ Tú, nhưng lạ thay, hôm nay thằng Châu chạy xộc xuống nhà trước cả khi mẹ cậu lên tận phòng xốc dậy. Nhưng nom cậu chàng cứ là lạ: Mặt mày mơ mơ màng màng, tay cứ sờ má, mồm thì lẩm bẩm gì đó như người mộng du.

– Ai tát mình thế? Anh tát em à? Anh giỏi đấy nhỉ.

Cứ cái đà này thì thằng Châu đi tuột ra sân mà quên bữa sáng mất. Chị Tú đi theo, vỗ lưng cậu cái chát.

– Con mơ ngủ à, ngồi xuống ăn sáng nhanh rồi đi học.

Châu đứng sững lại, lù lù ngồi vào bàn húp cháo soàn soạt. Sau khi bát cháo sườn ấm nóng vào bụng, đầu óc Châu đã tỉnh táo phần nào. Cậu dắt xe ra ngoài cổng, càu nhàu với bạn ma:

– Ban nãy anh tát em thật à?

– Em đã dặn ta phải gọi em dậy bằng mọi cách, nếu không thì nguy to. – Bạn ma biện bạch.

– Có mà anh cố tình lợi dụng việc này để trả đũa em thì có.

Dẫu mải cằn nhằn bạn, song cậu chàng vẫn không quên việc phải đến trường. Thế là hai người cùng ngồi lên con xe mới rửa tinh tươm. Quý Ly bám vai Châu, hưởng sái cái gió lạnh mơn man da thịt, mùi khói bếp và hơi sương sớm trong lành, như thể y đang thực sự sống trong thời đại này vậy.

Cả hai vừa đi vừa trò chuyện về những việc đã xảy ra trong tuần qua, về kế hoạch tương lai và cuối cùng chẳng hiểu sao lại kết thúc ở “con xe đạp”.

– Xe này bà tặng em vào sinh nhật năm mười bốn tuổi, xe Nhật xịn đấy, bình thường em không cho ai ngồi đâu. – Nhác thấy cái cổng trường quen thuộc, Châu bật thốt lên. – Ơ? Sao nay đi nhanh quá.

– Đây là trường học của em ư?

Từ đằng xa Quý Ly đã trông thấy cổng trường với những cột trụ vạm vỡ ốp đá đen tuyền như mực tàu, hai cánh cổng sắt cao vút chạm hoa văn trống đồng và những ngọn cờ nhiều màu phất phơ theo gió sớm. Y rời khỏi chiếc xe đạp, theo chân dòng học sinh áo trắng tinh tươm đang nô nức kéo nhau ùa qua cánh cổng rộng mở. Toàn cảnh ngôi trường lập tức hiện ra trước mắt y với hình hài khoáng đạt, sáng sủa: không nhiều đường ngang ngõ tắt, bốn tòa kiến trúc vời vợi quay mặt vào nhau, tạo thành hình chữ nhật vây quanh khoảng sân rộng rãi lát gạch đỏ. Ánh nắng ban mai phủ lên những bức tường vàng, những mái ngói đỏ và biết bao gương mặt non trẻ một sức sống căng tràn.

Nơi đất lành chim đậu này, ấy thế mà chỉ là một trong số nhiều ngôi trường rải rác khắp mảnh đất hình chữ S. Qua những lời kể vu vơ, vụn vặt của Châu, y biết được khắp cả nước có vô vàn các ngôi trường thế này, thậm chí to và đẹp hơn nhiều. Quả đúng là lý tưởng cho sự nghiệp chiêu hiền đãi sĩ.

Cắc cắc cắc, tùng tùng tùng…! Tùng tùng tùng…!

Tiếng trống rền vang dội khắp khuôn viên trường học, đám học trò trở nên vội vã. Thằng bé Châu cuống quýt chạy ra từ nhà để xe, kéo Quý Ly phi tuốt lên tầng bốn của tòa nhà chính giữa. Hai người bạn băng qua những hành lang dài, thẳng tắp và khang trang. Cái hành lang này sạch sẽ đến mức Quý Ly trông được cái bóng dài đuột, biến dạng của Châu in trên nền gạch men sáng bóng.

– May quá, kịp giờ rồi.

Mãi tới khi ngồi phịch xuống vị trí trong góc lớp, Châu mới được dịp thở lấy hơi, cơn buồn ngủ kéo tới ào ào, thằng bé nằm xoài ra bàn, tranh thủ chợp mắt. Xung quanh cậu, đám học trò đang lục tục về chỗ. Có đứa mở sách chuẩn bị cho tiết học, có đám túm tụm chuyện phiếm, cũng có đứa cúi xuống gầm bàn gặm vội gặm vàng cái bánh mì dở.

Khác quá, “lớp học” ở đây chẳng giống xưa. Thời ấy chỉ có một án thư, vài tấm phản đặt sát mặt đất, bọn học trò thì ngồi xếp bằng, chân tê như đá.

Mọi điều mới mẻ về “lớp học” khiến Quý Ly ngắm không biết chán. Từ tấm bảng xanh trải dài trên bục giảng tới những dãy bàn ghế bằng gỗ nâu đỏ được xếp ngay hàng thẳng lối. Rồi trên đỉnh đầu, ngay ở trần nhà là những bóng đèn tuýp dài treo lủng lẳng, và quạt – thứ tuyệt diệu y được thấy ở nhà Châu tối qua cũng được treo khắp bốn mặt trần. Những cái quạt ấy to hơn, cánh dài hơn và gió dữ hơn.

Đúng lúc ấy, một người đàn ông trung niên, chẻ mái đôi xách ca táp bước vào. Tiếng ồn ào trong lớp tức thì lặng đi, đám học trò nhanh nhẹn đứng dậy chào.

Người thầy giáo đứng nghiêm, mắt quét qua toàn bộ lớp học, nếp nhăn trên trán thầy bỗng hằn sâu. Thầy chưa vội cho đám học trò ngồi ngay mà bảo:

– Chẳng mấy tháng nữa mà hết học kỳ II, thời gian qua chắc các anh chị cũng hiểu tính tôi rồi. Tính tôi muốn dễ thì rất dễ, nhưng tôi cũng có Châu tắc của mình. Trong lớp của tôi không chấp nhận những người làm việc riêng, đặc biệt là ngủ gật.

Lớp học chợt xôn xao. Ai nấy phóng tầm mắt về nơi cuối lớp, ở đó, thằng Châu đang ngủ say sưa.

Quý Ly thở dài, bất đắc dĩ lay vai cậu.

Giấc ngủ bù trộm được bao giờ chẳng ngon ngọt hơn, nên bị lay dậy thì Châu cáu lắm, cậu vùng vai, đầu óc mụ mị thế nào lại hét toáng:

– Anh đi ra đi!

Cả lớp im lìm. Quả nhiên, thầy giáo đứng trên bục giảng giận tím mặt. Thầy nện cái thước gỗ xuống mặt bàn tội nghiệp, hét to hơn cả:

– Anh đi ra ngoài ngay cho tôi!

Tới nước này thì Châu đã tỉnh hẳn, cậu lầm lũi cắp sách vở ra ngoài, không quên nguýt Quý Ly. Nhưng y chẳng nhìn cậu mà cứ đứng trong lớp như trời trồng. Châu sốt ruột vẫy vẫy tay. Hình như thấy phiền, Quý Ly ngoảnh hẳn mặt đi để tập trung nghe giảng. Thế là thằng bé đã không gọi được bạn ma thì chớ, lại còn bị thầy giáo quát cho thêm một chặp nữa.

Ôm lòng giận dỗi, giờ ra chơi, Châu không thèm chuyện trò chi với Quý Ly nữa. Về chỗ, cậu nằm ụp xuống bàn mày mò cục rubik nhiều màu. Thế mà Quý Ly lại tới gần bắt chuyện.

– Ban nãy ta nghe các bạn học của em nói về việc đi Bắc Ninh. Hình như đó là phần thưởng, tức sẽ không tốn tiền phải không?

Châu giật mình nhổm dậy.

– Anh nghe ai nói vậy?

Quý Ly nhìn về phía thằng Khoa – một cu cậu tóc húi cua, mặt mũi hiền lành với cặp kính dày cộp, chính cái người bạn ngồi cạnh Châu. Cậu lấy làm lạ quá, từ bao giờ thằng bạn rậm rờ của mình lại quan tâm chuyện học hành thế nhỉ.

Sự thật đã chứng minh, Khoa không chỉ quan tâm mà còn quan tâm tường tận. Nhân dịp Lễ kỷ niệm một ngàn năm Thăng Long – Hà Nội, nhà trường đã tổ chức cuộc thi “Trang Vàng Lịch Sử” để khuyến khích học sinh tìm hiểu về lịch sử Việt Nam qua các giai đoạn. Cuộc thi gồm có hai vòng: vòng Một thi viết, vòng Hai bốc đề thuyết trình. Kết thúc hai vòng thi, ngoài tiền thưởng dành cho các vị trí Nhất, Nhì, Ba, hai mươi thí sinh đứng đầu sẽ được thưởng một chuyến du lịch Bắc Ninh hai ngày một đêm. Đây quả là một tin tức gây thu hút. Nhưng nghe thì dễ chứ làm lại khó. Ngoài đội tuyển Sử ra, hầu hết trong lớp chẳng có ai tự tin vào kiến thức lịch sử của mình, có khi còn tưởng Quang Trung, Nguyễn Huệ là vợ chồng cũng nên.

Biết thừa Châu cũng thuộc cái dạng dốt đặc Sử, thằng Khoa khuyên:

– Không đến lượt mình đâu mày. Nghe đâu đã có hơn trăm đứa đăng ký tham gia thi vòng Một rồi đấy.

Châu gục gặc đầu rồi lại nằm thụp xuống. Cậu nói nhỏ với Quý Ly:

– Đấy, nghe đã biết em không có cửa rồi.

Quý Ly không cho là vậy, y đáp:

– Không thử sao biết kết quả. Nếu em làm được, mối ràng buộc giữa chúng ta sẽ được tháo gỡ dễ dàng.

Châu ngẫm thấy cũng xuôi xuôi, nhưng trong lòng hẵng còn lấn cấn. Thấy thế, Quý Ly bèn bồi thêm:

– Ta sẽ giúp em. Nếu không được, ta tuyệt không oán trách nửa lời.

– Được rồi…

Châu uể oải bò dậy, vỗ vai Khoa:

– Ê, tao muốn đăng ký thi thì làm sao hả mày?

– Mày á? – Thằng Khoa trố mắt.

– Ừ ừ, nói nhanh lên, mất thời gian.

– Ờ… ờm thì, ban nãy chốt danh sách rồi, lớp trưởng mới nộp cho cô Quỳnh… Ơ mày đi đâu đấy!

Lời thằng Khoa còn chưa dứt, Châu đã lao vụt ra khỏi lớp. Cậu chạy thẳng đến dãy nhà hiệu bộ, may sao cô giáo chủ nhiệm của lớp vẫn đang ngồi ở Phòng Giáo viên với bản danh sách trên tay. Dẫu ngạc nhiên về việc Châu muốn đăng ký thi, song, phần nhiều, cô Quỳnh thấy vui. Trong suy nghĩ của cô, Châu là một đứa thông minh lanh lợi nhưng ít khi đặt tâm vào việc học, nhất là Văn và Sử. Nay thấy cậu hứng thú với kỳ thi này, cô Quỳnh không khỏi mở lời động viên Châu:

– Tuy em đăng ký hơi muộn hơn các bạn nhưng chỉ cần cố gắng thì sẽ làm được. Năm ngày tới em hãy tập trung ôn luyện nhé, có gì không hiểu hoặc cần giúp đỡ cứ thì gọi cho cô và các bạn, đừng ngại.

Những chữ viết ngoằn ngoèo trên bảng đăng ký bỗng khựng lại, Châu ngẩng dậy, ngơ ngác nhìn cô giáo:

– Thưa cô, năm ngày là sao ạ?

– Em không biết à? – Cô Quỳnh kinh ngạc nhìn cậu. – Cuộc thi đã mở đơn đăng ký từ hơn hai tuần trước, các bạn tham gia thi đang tập trung ôn luyện cả rồi, chỉ còn năm ngày nữa thôi là vòng Một sẽ chính thức bắt đầu.

Châu há hốc miệng, cây bút trên tay rơi độp xuống mặt bàn.

– Sao ạ? Năm ngày? Tức là em chỉ có năm ngày để ôn á?!​​​​​​​