Chương 4.6. Ti vi

Về tới nhà, họ thấy ti vi còn đang phát, màn hình lấp loáng ánh sáng giữa trời trưa. Không thấy bà nội đâu, Châu chạy xộc vào bếp mở tủ lạnh, còn Quý Ly thì nán lại trước cái hộp đen nho nhỏ. Thứ này y đã trông thấy nhiều lần trong những buổi rong ruổi khắp phố phường. Ban đầu y cứ tưởng đây là một cái lồng giam. Nhưng lạ thay, thiên hạ cứ mải mê ngồi trước cái lồng giam ấy, mắt không rời khỏi những con người bị nhốt bên trong. Dần dà y gạt bỏ cái tư duy cố hữu, cũng đôi lần ghé xem. Tuy chưa hiểu rõ cái vật ấy là gì, nhưng giờ y đã biết nó không phải lồng giam mà là vật gì đó gần với một bức tranh sống động được họa lại để lưu giữ muôn đời.

Tiện đây Quý Ly hỏi han Châu về cái hộp ấy. Thằng bé cười khúc khích giảng giải cái hộp tên là “ti vi”, người ta lưu lại hình ảnh bằng “máy quay” rồi phát lên “ti vi” cho nhân dân cả nước được xem. Thứ đang phát gọi là “thời sự”, còn cái người đàn ông ăn mặc chỉnh tề ngồi trong ấy là biên tập viên. Gã biên tập viên đang nói về việc ngừng phát hành tiền xu: các đồng xu – biểu tượng của một thời – sẽ được thu hồi trong năm tới, thay bằng những tờ giấy nhẹ tênh, sạch sẽ.

Vậy là kể từ hôm đó, ngoài đi học cùng Châu, Quý Ly chỉ ru rú trong nhà đòi xem thời sự. Y xem từ đài truyền hình Quốc gia cho tới kênh địa phương, chăm chú coi xét mọi tin tức từ chính trị tới dân sinh. Châu thấy thế thì cười bảo:

– Anh có hiểu người ta nói gì không mà xem?

Quý Ly chỉ đáp:

– Xem nhiều khắc hiểu.

Khác với ngôn ngữ giao tiếp hằng ngày, các từ vựng mà những người trong chiếc hộp vuông con con sử dụng khó suy đoán hơn nhiều. Nhưng điều đó không làm Quý Ly thấy nản mà chỉ khiến thằng Châu thấy phiền, bởi cậu liên tiếp phải làm chân giải ngôn, chân phiên dịch, chân chịu trận.

– Cảnh sát giao thông là ai? – Quý Ly hỏi, chẳng biết ấy đã là câu hỏi thứ mấy nội trong một buổi chiều oi bức.

Châu thấy ruột gan mình ngứa ngáy sự phiền muộn, cậu gập quyển Đô-rê-mon lại, giọng chán đời:

– Là mấy người bắt tụi mình khi đi xe vi phạm luật giao thông đó. Ví dụ như vượt đèn đỏ, phóng nhanh vượt ẩu, không đội mũ bảo hiểm, lạng lách đánh võng,… Mà thôi, chắc anh cũng chả hiểu “đánh võng” là gì.

– Ấy là những người áo vàng, đội nón vàng trên màn kia à?

– Ò ò. – Thằng bé đánh một cái ngáp dài. – Họ đấy.

– Hôm qua ta đã thấy “công an Thành phố” trên ti vi, họ mặc quân phục xanh, đội mũ xanh, nay lại vàng… Hẳn mỗi nhánh quân đều có sắc phục riêng. Chà, cái phép dùng quân đời nay cũng tinh tế lắm!

Châu lầu bầu, thở dài thườn thượt:

– Có gì hay ho đâu, chán thúi ruột.

Nói rồi cậu nằm khượt ra sập gụ, hết nhìn Quý Ly lại liếc sang màn hình. Quý Ly nào thèm bận tâm đến cái vẻ uể oải của cậu, y hỏi:

– Thế còn “quân đội nhân dân” và “công an nhân dân” mà họ vẫn nhắc đến kia là ai? – Quý Ly hỏi, mắt vẫn dán vào màn hình, nơi những hàng quân áo xanh đang bước đều trong tiếng nhạc hành khúc.

Châu cựa mình, giọng ngái ngủ:

– Là những người bảo vệ đất nước, giữ an ninh trật tự. Có chiến tranh thì họ ra trận, còn lúc hòa bình thì canh gác, luyện tập… nói chung là lo cho dân khỏi sợ hãi.

Quý Ly khẽ gật đầu, mắt hơi nheo lại như đang suy tính điều gì sâu xa:

– Thế ra binh quyền nay lại giao cho nhân dân ư?

– Chẳng thế thì sao? Nhà nước mình là nhà nước “của dân, do dân, vì dân” mà. – Châu ngửa đầu, ặt cổ ra sau nhìn y. – Thời anh khác à?

Dường như Quý Ly đang suy nghĩ lung lắm. Có lẽ y không hiểu được đạo lý trong những thay đổi mới lạ ấy.

– Thời ta, binh quyền thuộc về triều đình. Các đô quân khi ấy, nào Bổng Thần, Tứ Sương, Kim Ngô, Tứ Thánh, Tứ Thần, Thánh Dực, Vũ Vệ, Long Tiệp,… đều lấy việc hộ giá làm đầu, giữ mình quanh ngự doanh để bảo toàn long thể Thánh thượng. Dẫu khi hữu sự, binh mã cũng phải cất lên vì nạn ngoại xâm, song quốc thế khi ấy khác nào tòa đại ốc lâu năm mục rỗng, cột kèo mối mọt, tường vách rã rời, ngói gạch long lay. Binh lực suy nhược, chẳng đủ dẹp giặc ngoài, càng không kham nổi việc trừ gian trong nước. Cái gọi là “đô quân” khi ấy chỉ là đám ô hợp khoác áo lính mà thôi.

Châu nghe tới đó đã nửa tỉnh nửa mơ:

– Hèn chi anh cứ hay thở dài mỗi lần xem thời sự.

Quý Ly không đáp, ánh mắt y chú mục vào hình ảnh đoàn binh trẻ trung, bước đều trong nắng rực. Mãi một lúc sau, khi chương trình đã kết thúc, Quý Ly mới lay Châu:

– Thôi. Kênh này hết rồi, em chuyển kênh khác đi.

Thằng nhỏ rền rĩ. Hẳn là Châu đang cực kỳ hối hận vì đã cho Quý Ly biết trong chiếc “hộp vuông” này có rất nhiều kênh phát thời sự và tin tức pháp luật, an ninh.

Châu uể oải bò dậy, rồi như nảy ra ý gì, cậu nhảy phốc từ sập xuống, mở tung cánh tủ chè lục tìm gì đó. Quý Ly đi theo Châu:

– Em làm gì vậy? Sao chẳng lo chuyển kênh cho ta?

Châu giả điếc, cậu vờ như chẳng nghe thấy gì rồi bật nắp máy đĩa, nhét vào cái CD mà cậu yêu nhất đời. Màn hình tối sầm rồi vụt sáng. Bốn chữ Hán to tướng hiện ra giữa tiếng nhạc réo rắt và giọng người lồng tiếng cất lên: 《英雄本色》“Bản sắc anh hùng”!

– Gì đây? – Quý Ly chau mày. – Ta bảo em chuyển về bản tin thời chính, sao lại mở cái thứ này?

Châu vỗ đùi:

– Phim này hay lắm! Kinh điển luôn đó! Anh mà không xem thì tiếc đứt ruột!

Quý Ly không ưng, y trỏ vào ti vi:

– Trả lại bản tin chính luận cho ta.

Châu bĩu môi, giấu điều khiển ra sau lưng:

– Còn lâu! Một tuần rồi anh chỉ xem thời sự, người ta phải giải trí chứ đâu có sống trong Quốc sự suốt ngày!

Quý Ly vẫn kiên quyết:

– Bản tin chính luận là cái sự rất hay, rất bổ ích. Em chớ nên hoang phí thì giờ vào những thứ nhàn rỗi phù phiếm.

Thấy Châu lắc đầu nguầy nguậy, Quý Ly sầm mặt:

– Thế thì đừng trách ta không nương tay với em.

Châu nuốt nước bọt, rồi cậu vọt ra cửa sân như một viên pháo thăng thiên, vừa chạy Châu vừa gào to tướng:

– Ba mươi sáu kế, chuồn là thượng sách!

Quý Ly cũng đứng dậy khỏi sập, y vặn khớp vai:

– Lâu rồi không vận động, để xem xương cốt ta có sánh được với thanh niên mười bảy bẻ gãy sừng trâu chăng.

Thế là trong cái sân con con của một mái nhà quê, cuộc rượt đuổi có một không hai giữa người và ma đã diễn ra suốt buổi chiều hôm ấy.