Op. 1, Chàng thơ
Op. 1, Chàng thơ
Cậu đã vẽ đi vẽ lại một bức họa cả trăm lần và thất bại cả trăm lần.
Chếch về phía Tây mặt trời lặn, hoàng hôn đổ từ tán cây xuống những hàng ghế đá, từ những mảng tường bong tróc sang những cánh cửa lớp học, lan tới sàn gạch bông và nhuốm vạn vật trong sắc chiều tà. Cuốn sổ ký họa cùng chiếc bút chì than đã tuột khỏi tay, rơi xuống đất ngay khoảnh khắc cậu ngẩng đầu và bắt gặp người đó.
Anh dựa vào lan can, miệng ngậm điếu thuốc và để mặc làn khói phả ra bao trùm lấy mình; áo sơ mi trắng đượm nắng chiều đỏ rực. Dường như cảm nhận được sự hiện diện cùng ánh nhìn không dứt của cậu, anh chầm chậm quay sang, mái tóc đen huyền rủ xuống ngang hàng mi.
Cậu chưa từng thấy đôi mắt nào như thế. Biển và trời ngày giông bão phản chiếu lẫn nhau trong chúng, sâu hun hút tưởng như vô tận, và cùng lúc trống rỗng. Màu xanh xám. Sâu hun hút. Trống rỗng. Xanh xám. Sâu. Trống rỗng...
Cậu vẫn nhớ, cậu nhớ tất cả, thế nhưng...
“Vũ!”
Tiếng gọi từ đầu cầu thang làm cậu giật mình ngoảnh lại. Là Khánh – người bạn cũng là sinh viên Đại học Nghệ thuật Rembrandt, nhưng thuộc khoa Âm nhạc chứ không phải Mỹ thuật như cậu.
Khánh tách khỏi nhóm bạn rồi bước tới chỗ Vũ, thắc mắc tại sao ngày nào cậu cũng đến đây một mình. “Đây còn không phải tòa cậu học,” vừa nói, cậu ta vừa nhặt sổ và bút lên cho cậu. “Cậu biết tôi đã nghe bao nhiêu tin đồn về một thằng đẹp trai cao ráo hôm nào cũng ngồi thẫn thờ ở hành lang tầng ba tòa Âm nhạc không?”
“Có tin đồn như thế thật á?” Vũ luống cuống cất đồ vào túi rồi đứng dậy.
“Quên ống đựng tranh kìa.”
“À, ừ...” Cậu nghe vậy liền cúi xuống nhặt cái ống nhựa màu đen có nắp viền đỏ lên, bất cẩn làm quai túi tuột khỏi vai và đồ đạc bên trong lại rơi bừa bãi xuống đất.
Sau khi tặc lưỡi một cái, Khánh cũng ngồi thụp xuống cùng cậu nhặt đồ. “Dạo này cậu như người mất hồn thế? Mà không, tôi thấy cậu giống bị ma nhập hơn,” cậu ta bảo. Giữa chừng, cả hai cùng nhận được thông báo tin nhắn: Long – đứa nhỏ tuổi nhất trong hội lại rủ mọi người đi ăn một bữa thịt nướng.
[Long: Đây là lần cuối cùng em rủ đấy nhé? Các anh? Các anh ơi???]
[Dương: Bận.]
[Long: Lý do của anh không được chấp nhận!]
[Trung: Thằng nào trả tiền?]
[Long: Anh Vũ chứ ai, nhỉ?]
[Trung: Đi.]
[Long: Thằng Duy thì để em tự sang xách cổ nó đi. Còn anh Khánh với anh Vũ đâu rồi? Sao mấy anh im hơi lặng tiếng thế? Làm ơn nhắn một câu thôi...]
Khánh lướt đọc đoạn tin nhắn rồi khẽ thở dài. Cậu ta nhìn Vũ, đoạn thở dài thêm lần nữa.
[Khánh: Địa chỉ?]
[Long: Ôi vãi anh Khánh hiện hồn này?? Quán ở ngã tư ấy anh, cái chỗ gần xưởng mộc. Mà anh thấy anh Vũ đâu không?]
Cậu ta không buồn trả lời mà cất điện thoại vào túi áo khoác.
Không một ai biết về người con trai ấy, người với dáng vẻ mảnh mai và làn da trắng sứ, mái tóc đen huyền không pha tạp, điếu thuốc kẹp giữa những ngón tay thuôn dài, đôi mắt xám xanh – vẻ đẹp vô thực đã ám ảnh cậu. Cảm giác tim thắt lại rồi rơi độp xuống đất, không khí xung quanh bị hút cạn khiến cậu không thể thở, và mất phương hướng như bị ném vào một mê cung tối tăm không lối thoát, mọi xúc cảm từ các giác quan khi ánh mắt anh đâm xuyên vào cậu vẫn còn rõ rệt như thể chỉ mới vài tích tắc đồng hồ trước, cậu đã gặp anh lần đầu.
“Hừm, em chẳng nghĩ ra ai cả.” Long ngừng rót bia vào cốc, ngước lên trần nhà vẻ suy tư. “Nhưng nếu anh gặp người ta ở tòa Âm nhạc thì chắc tới tám mươi phần trăm là học nhạc rồi còn gì.”
“Cũng có thể là giảng viên,” Trung bảo.
“Không phải mà...”
“Này, uống vừa thôi.” Nam tặc lưỡi khi thấy Duy có ý định bật nắp thêm một lon bia. “Cả cậu nữa Vũ, tửu lượng thì kém mà không biết lượng sức.”
Tiếng bếp nướng xì xèo. Chủ quán bưng ra đĩa khoai tây chiên mà Long vừa gọi, nở nụ cười hỏi có ai muốn ăn thêm gì không. Chẳng suy nghĩ quá nửa giây, cậu ta liền nhanh nhảu gọi một đĩa ba chỉ bò cuộn nấm, ngó lơ cái lắc đầu ngán ngẩm của Nam. “Em thề là tháng này em không vay tiền anh nữa đâu! Thề!”
“Rồi tiền nuôi con Bí thì sao?” Nam nhắc tới con mèo tam thể mà Long nhặt được ngoài đường hồi mùa hè năm trước.
“Lương nhân viên bảo tàng mà cũng đủ để trả tiền đống vật liệu điêu khắc của mày à?” Trung xen vào.
“Thôi thôi thôi em không muốn nói về chuyện tiền nong!” Long phẩy tay, cố tình chuyển hướng cuộc trò chuyện về điểm xuất phát. “Mình phải hợp lực giúp anh Vũ đi thôi, cứ để thế này khéo anh ý hóa điên...”
“Sao không vẽ thử?”
Dương cất tiếng lần đầu tiên kể từ khi đồ ăn được phục vụ.
“Sao mày không nói từ nãy? Cùng là họa sĩ với nhau mà chán thế?” Trung tặc lưỡi.
“Đần thật, tao cũng quên bố nó mất,” anh ta đáp bằng một giọng cười lạ lùng không thể lẫn với bất cứ ai, huých cùi trỏ vào người ngồi bên cạnh. “Giấy bút đâu thằng kia?”
“Không vẽ được...” Vũ dụi mắt, hơi cồn xộc ngược lên từ khoang bụng làm cậu buồn nôn. “Không được...”
Dương tiện tay lấy cuốn sổ ký họa trong túi cậu, lật giở vài trang và phát hiện ra những bức vẽ giống hệt nhau – tất cả đều bị gạch bỏ bởi những nét chì chồng chéo. Mọi người yên lặng nhìn Vũ, lẩm bẩm thắc mắc liệu có phải khả năng hội họa của cậu đã bị tước mất hay không.
“Lụt nghề sớm thế à?” Trung cười, lén lút lấy một miếng ba chỉ cuộn nấm trên vỉ nướng vì tưởng Long sẽ không phát hiện ra, nhưng cậu ta lập tức kêu lên. “Đừng kẹt xỉ thế.”
“Chậc, anh đừng làm người khác mất tập trung nữa!”
“... Nhưng việc đột ngột mất đi khả năng vẽ cũng đâu phải là không thể?” Nam bảo một cách nghiêm túc. “Có thể là do kiệt sức, hoặc vấn đề tâm lý gì đó.”
“Hừm...” Long nhắm mắt. “Anh Vũ đúng là từng bị kiệt sức hồi năm nhất nhỉ, mà hồi đó em chưa vào trường nên chẳng rõ lắm. Em nghĩ là các anh biết.”
“Ờ. Nó vẽ như một thằng điên, không ăn, không ngủ. Tao không cản lại thì giờ nó xanh cỏ rồi.” Dương chép miệng, rút trong túi áo khoác ra một điếu thuốc đưa lên môi ngậm – vì một nguyên nhân kỳ quặc nào đó mà anh ta luôn cất thuốc lá trong túi áo thay vì để nguyên chúng trong bao. “À quên, chỗ này đếch cho hút thuốc,” anh ta tự lầm bầm một mình rồi tự cất nó đi, chưa cần ai nhắc nhở.
Khánh vò tóc Vũ lúc cậu đã gục đầu xuống bàn, nửa tỉnh nửa mê. “Vũ rất ít khi vẽ người,” cậu ta tự dưng bảo. “Nói đúng hơn là không bao giờ vẽ trừ khi bị ép.”
“Đúng nhỉ! Em cũng hay đòi anh Vũ cho xem tranh mà đúng là toàn tranh phong cảnh thôi. Anh ý còn chưa từng cần đến người mẫu.”
Tâm trí Vũ quẩn quanh mãi với bóng hình kia, mùi rượu bia và thịt nướng trộn lẫn vào hương đắng chát của thuốc lá phảng phất.
***
“Em ở lại muộn thế.”
Những sinh viên khác đã về từ sớm nên chỉ còn mình Vũ trong phòng hội họa. Cậu ngoảnh về phía cửa ra vào, trên người vẫn đeo tạp dề còn tay thì cầm khay pha màu; tấm bảng vẽ trước mặt chưa kịp khô. Cậu hạ cánh tay đang cầm cọ vẽ xuống, đáp: “Vâng ạ, em phải vẽ nốt bức này.”
Người vừa xuất hiện trước cửa phòng là Đan, một vị giáo sư đã gắn bó với khoa Mỹ thuật ở Rembrandt hơn ba chục năm. Trên người bà là bộ áo dài màu tím đậm cùng vòng cổ và khuyên tai ngọc trai, bởi vậy cậu đoán bà vừa mới ghi hình cho chương trình nào đó – bà thường mặc trang phục truyền thống khi lên hình.
Bà đẩy gọng kính, hơi khom người quan sát bức tranh.
Vũ không hiểu bản thân đang làm gì. Khi sực tỉnh, cậu nhận ra trên giá phơi tranh là những bức vẽ giống hệt nhau – cảnh hoàng hôn đỏ rực nhìn từ hành lang tòa Âm nhạc. Chúng luôn dừng lại ở đó. Mỗi khi cố gắng phác họa bóng người kia, cổ tay cậu liền cứng đờ, và gương mặt cậu thề rằng đã ghi nhớ tới từng đường nét bỗng chốc tan biến như một ký ức bị đánh cắp.
“Em có biết lúc mới trông thấy các bức vẽ của em, cô đã nghĩ gì không?”
“... Cô nghĩ gì ạ?”
“Sao Vũ lại in ra một lô tranh thế này, có phải em ấy định mang đi bán không?”
“...”
“Hình như em không nhận thức được là chúng giống nhau tới mức nào. Như đúc từ một khuôn,” bà nói. “Phối cảnh, tỉ lệ, nội dung, màu sắc, kỹ thuật vẽ... Y hệt. Rốt cuộc thì em đang cố làm gì?”
“... Em muốn vẽ anh ấy.”
“Ô?” Đan thoáng bất ngờ. “Em tìm được từ bao giờ?”
“Tìm được gì cơ ạ?”
“Người làm hội họa thường tìm thấy nguồn cảm hứng từ ai đó. Gọi là người mẫu thôi thì chưa đúng lắm, cô thích từ nàng thơ hơn. À, trong trường hợp của em thì là chàng thơ mới đúng nhỉ.” Cô cười, vết chân chim hằn rõ nơi đuôi mắt.
Chàng thơ.
Vũ lẩm bẩm hai tiếng ấy khi bước xuống bậc tam cấp, ống đựng tranh khoác trên vai trái. Vạt áo dạ cùng khăn quàng cổ khẽ bay khi một đợt gió thổi qua, và luồng suy nghĩ của cậu cũng cuộn xoắn hỗn độn. Cậu nghĩ về điếu thuốc cháy rực giữa những ngón tay anh, về hương quế trộn với bạc hà phảng phất trong không khí, về đôi mắt sâu hun hút kia, và tự hỏi có phải bản thân đã thật sự tìm thấy điều mình luôn mong mỏi. Có một thứ gì đó, một người nào đó luôn xuất hiện trong mọi nét vẽ của cậu dưới hình hài của sự khuyết thiếu – nghĩa là dù không hiện hữu, hoặc chính vì không hiện hữu, nó biến mọi tác phẩm của cậu thành tầm thường. Nó tước đi linh hồn dưới ngòi bút, thôi thúc cậu phải dốc sức kiếm tìm trong tuyệt vọng. Nhưng nó là gì? Là ai? Câu hỏi ấy khiến cậu chết dần chết mòn qua năm tháng.
Vậy nhưng lần này cậu đã tìm được, đúng không?
“Chàng thơ là ai cơ?”
Vũ giật bắn khi nghe tiếng nói ngay sát bên tai.
Long vừa bước ra từ phòng điêu khắc. Ánh đèn hành lang lờ mờ cộng thêm sự tĩnh lặng hiu hắt vào tối muộn khiến cách cậu ta bước tới có vẻ gì đó rờn rợn. Long thản nhiên đứng vươn vai và giãn cơ khiến xương cổ tay, xương bả vai và xương sống kêu răng rắc. “Mệt muốn chết...” Cậu ta ngáp.
“Đừng có dọa anh mày.” Vũ bình tĩnh lại, kéo hai vạt áo sát vào người cho khỏi lạnh. Mùa đông năm nay có vẻ sẽ tới sớm hơn dự kiến.
Long cười rúc rích, hai mắt híp lại khiến khuôn mặt mũm mĩm của cậu ta trông càng trẻ con. “Thế chàng thơ của anh là ai?” cậu ta không chịu buông tha cho Vũ mà tiếp tục hỏi gặng. “Ê, đừng bảo em là cái anh gì đấy ở khoa Âm nhạc nhé? Lần này anh thực sự quan tâm đến con người à?”
Tuy cách diễn đạt của Long gây hiểu lầm nhưng Vũ chẳng biết làm thế nào để cãi lại. Cậu thở dài, ngước mắt nhìn mảnh trăng lưỡi liềm lơ lửng trên khung nền đen xám, bâng quơ bảo rằng sao người ấy có thể là chàng thơ của cậu được – cậu biết câu nói này đã phủ nhận tất cả những suy nghĩ và hy vọng mơ hồ trước đó.
“Sao anh lại nghĩ thế?”
“Chàng thơ là cách gọi khác của cảm hứng nghệ thuật, đúng chưa?”
Long gật đầu.
“Vậy tại sao anh lại không vẽ được?”
Cả hai cùng đứng yên lặng một lát, và rồi Long hỏi Vũ rằng từ hôm uống say khướt đến nay cậu đã gặp lại người kia lần nào chưa – đương nhiên cậu đáp bằng một cái lắc đầu bất lực.
“Nhưng em biết thừa là ngày mai anh sẽ lại chạy sang tòa Mỹ thuật. Anh có biết bỏ cuộc là cái gì đâu.” Cậu ta nhún vai. “Anh Khánh kể là mấy lần chơi bóng rổ thua thì anh sẽ đòi đấu tiếp tới bao giờ thắng thì thôi. Anh từng bắt anh Khánh ở lại sân bóng tới một giờ-”
“Thôi, chuyện cũ đừng nhắc lại nữa!” Cậu bịt tai, nhanh chóng đổi chủ đề. “Mà sao giờ này rồi mày còn ở trường?” Cậu quét mắt một lượt dọc dãy hành lang vắng ngắt chỉ có độc một căn phòng sáng đèn mà từ bên trong nó, âm thanh như tiếng búa gõ vào bề mặt rắn liên tục phát ra – cậu đoán là đá cẩm thạch vì tiếng hơi đanh và chói. Long thở dài chán nản rồi trả lời rằng ngày mai là hạn nộp tác phẩm điêu khắc nên cậu ta cùng đứa bạn phải thức khuya làm cho xong.
“Điêu khắc trên đá luôn à, xịn thế. Anh tưởng bình thường chỉ dùng đất sét hoặc thạch cao thôi chứ.”
“Thằng đấy thích chơi trội đấy anh, chứ em dùng đất sét.”
Tới giờ Vũ mới để ý ngón tay cậu ta còn dính ít đất nâu. “Thôi lo làm nốt bài đi.” Cậu vỗ vai tạm biệt Long, nhưng cậu ta đòi cậu đi cùng đến chỗ máy bán nước tự động vì sân trường tối quá, mà cậu ta đã nghe được nhiều mẩu chuyện kỳ bí do sinh viên khóa trước truyền tai nhau nên không dám đi đâu một mình. “Em nghe bảo ở giữa đoạn đường từ sân bóng chuyền đến tòa Sân khấu – Điện ảnh từng có một ngôi mộ...”
“Chọn nước nhanh đi,” Vũ giục.
Long nhét tiền vào máy, vừa nhấn nút vừa kể tiếp: “Nhưng người ta tự ý phá nó mà không thèm làm lễ gì...”
“Toàn mấy chuyện bịa đặt vớ vẩn mà mày cũng tin.”
Long cúi người nhặt lon nước tăng lực vừa rơi xuống khay chứa, sau đó đứng dậy liếc nhìn Vũ. “Thế sao mặt anh tái nhợt vậy?” cậu ta trêu.
“... Mày là tác giả câu chuyện đúng không?”
“Vâng, em vừa nghĩ ra xong,” Long thản nhiên đáp, đoạn bật nắp lon nước rồi ngửa cổ tu liền một hơi. Xong xuôi, cậu ta chùi miệng vào vai áo rồi tự dưng đứng sững người, hai mắt mở to. Cái vỏ lon rơi xuống đất, tiếng vang lên gần giống với âm thanh điêu khắc trên đá văng vẳng bên kia sân trường. Vũ biết biểu cảm này có nghĩa là gì, và bởi thế cậu không dám ngoảnh lại. Long quay gót chạy thẳng, và phải tới ba giây sau cậu mới có thể thoát khỏi trạng thái đông cứng để đuổi theo, chỉ để giữa chừng, Long phanh gấp rồi xoay người về phía cậu với vẻ mặt hớn hở.
“Anh thấy ổn chưa?”
“... Hả?” Vũ ngoái lại. Sau lưng cậu chẳng có gì.
“Khả năng diễn xuất của em ấy.” Long cười toe toét. “Ơ anh biết chuyện anh Trung chuẩn bị làm phim ngắn chưa nhỉ?”
Vũ đứng ngơ ngác, chờ đợi Long giải thích từng thứ một. Thì ra Trung đang ấp ủ một dự án phim kinh dị học đường, tuy nhiên mới chỉ ở bước lên ý tưởng. Anh ta đang tính xem có gương mặt nổi trội nào xứng đáng với vai chính không, và Long đã tự ứng cử bản thân bất chấp sự thật rằng cậu ta là sinh viên ngành Điêu khắc, và hiển nhiên không có chút kinh nghiệm diễn xuất nào.
“À, hôm đấy anh say khướt nên chắc quên hết rồi.”
Vũ kiên nhẫn đợi Long kể hết những điều cần kể rồi mới đập bốp một cái vào lưng cậu ta cho đỡ tức. Cậu ta ôm bụng cười ngặt nghẽo, trước khi quay lại làm nốt bài điêu khắc thì khẽ giọng bảo: “Anh tươi tỉnh lên đi. À, đúng rồi, em quên béng mất.” Cậu ta chạy ù vào rồi trở ra với một mảnh giấy nhỏ màu nâu nhạt với viền được trang trí bằng họa tiết uốn lượn cổ điển. “Chị Vy nhờ em đưa cho anh. Chị ấy bảo phải về lên đồ đi quẩy nên vừa tan học là biến mất luôn rồi. Mà anh cũng không thèm trả lời tin nhắn nên...”
“Gì đây?” Cậu đọc dòng chữ in trên đó: Buổi hoà nhạc cổ điển Mùa Thu. Tối thứ năm, 17/10/2015. Nhà hát Tchaikovsky. Ở dưới cùng là dòng ghi chú cỡ nhỏ hơn: Với sự tham gia của nhạc trưởng Hồ Đức Dũng và nghệ sĩ Piano Phạm Trần Hải Đăng. “Sao tự nhiên lại cho anh vé xem hòa nhạc?”
“Tối hôm đấy chị Vy có hẹn với người yêu nên không đi được, chắc là kỷ niệm một tháng hẹn hò. Chị ấy bảo đưa cho anh.”
“Người yêu? Kỷ niệm một tháng?” Cậu bất ngờ.
“Dạo này anh cứ như ở trên mây nên chả biết gì cả. Anh về đọc tin nhắn hộ cái! Em còn gửi anh mấy cái ảnh ở bảo tàng chỗ em làm thêm mà anh cũng không thèm xem...”
Nói chuyện thêm một lúc, Vũ mới ra về với tấm vé hòa nhạc trong tay và một dự cảm lạ lẫm cuộn lên trong lồng ngực.